Hversdagsleiðin

31. júlí, 2010

Out of office reply

31/07/2010 21:02
Næstu tvær vikurnar verður lítið hægt að ná í mig. Þeir sem finna engu að síður hjá sér óstjórnlega þörf til þess að ná tali af mér skulu senda mér tölvupóst (kolbrunarskald@norddahl.org). Annars verð ég hérna í einglyrninu einu fata, með penna í annarri og flugnaspaða í hinni, með slökkt á símanum og Facebook á meðan sólin reynir að gera út af við mig, og hamra saman ódauðlegt meistarastykki – eða að minnsta kosti dálítinn hluta af ódauðlegu meistarastykki.

Og síðan sný ég aftur.

30. júlí, 2010

Helsinki

30/07/2010 21:02

Ég er í Helsinki – í sólinni umkringdur ofsóknarbrjáluðum og sveltandi mávum með hreðjar úr stáli. Drengurinn sefur og frúin er úti á skrallinu. Ég – sem hef aldrei haft gaman af verslunarmannahelginni – sit heima og japla á tortillaflögum. Í kvöldmat var skandinavískt verkamannafæði frá seinnihluta áttunda áratugarins og fyrri hluta þess níunda – svonefnt pytt i panna. Við erum víst heldur fátæk og maður getur ekki leyft sér hvað sem er. En eitt ætla ég samt að leyfa mér og það er að einangra mig í tvær vikur með bækur og tölvu og vinna í skáldsögunni minni – Illsku – sem ég klára vonandi á næsta ári einhvern tíma nógu snemma til að hún geti komið út fyrir jólin 2011. Annars er hallærislegt að gera plön svona langt fram í tímann. Ég gæti allt eins verið dauður þá. Ég man ekki neitt fyrir 2009 og á erfitt með að ímynda mér neitt fram yfir sirka 11. september (en það kemur tvíburaturnunum ekkert við – á morgun verður það 12. september – þetta er allt helber tilviljun).

Síðan síðast hef ég lesið eina bók. Ritgerðarsafn eftir derek beaulieu. Það kemur einmitt ekki út fyrren 2011 en ég er svoddan forréttindapési að ég fæ að lesa svona á undan öðrum. Ég ætla ekkert að lýsa því, enda væri það dónaskapur gagnvart höfundinum sem veitti mér þessi forréttindi, en ég get alveg sagt ykkur að það er asskoti gott.

Annars er ég bara að lesa Pan Tadeusz eftir Mickiewicz. Þegar ég kem aftur úr einangruninni mun ég hafa lesið einhver reiðinnar býsn, geri ég ráð fyrir – fari allt einsog það á að fara. En ég fer nú varla að þylja það ofan í neinn. Ég hef víst nefnilega nóg að gera þegar ég kem aftur.

En ég fer ekkert í útlegðina fyrren annað kvöld.

27. júlí, 2010

Summertime eftir J.M. Coetzee

27/07/2010 02:52

J.M. Coetzee er stundum eftirlætis rithöfundurinn minn. Ekki það ég trúi á gott og vont (ég er svo póstmódernískur) en mér þykir óskaplega vænt um hann. Ég hef ekki lesið nein ósköp af bókum hans en samt aðeins. Kannski er ég bara svona hrifnæmur. Finnst bara allar bækur sem ég les góðar þessa dagana. En kannski er ég líka að verða betri í að velja ofan í mig lesefni.

Nú var ég að ljúka við Summertime, þriðju í röð skáldsjálfsævisagna hans. Ég hef hvoruga hina lesið. Einsog margar bækur hans er byggingin og hugmyndin dálítið skrítin, dálítið snúin.

Summertime fjallar um árin áður en hann varð frægur, fram undir lok áttunda áratugarins – og er skrifuð einsog ævisaga en ekki sjálfsævisaga. Það kemur raunar fram að í fyrri tveimur bókunum hafi hann skrifað um sjálfan sig í þriðju persónu, en í þessari gengur hann skrefinu lengra: hann segir sjálfan sig dáinn og býr til blaðamann sem ferðast um heiminn og tekur viðtöl við fólk sem þekkti Coetzee persónulega. Þessar manneskjur, fimm talsins, velur blaðamaðurinn eftir að hafa lesið dagbækur hans og metið sem svo að þær hafi skipt hann mestu máli. Fjórar konur og einn karlmaður. Tvær kvennanna voru elskhugar hans, hann var ástfanginn af þriðju og sú fjórða er frænka hans. Karlmaðurinn er vinur.

Ekkert af þessu fólki ber honum vel söguna – þótt sumum sé hlýtt til hans, a.m.k. vininum og frænkunni – heldur er honum lýst sem frekar getulausum og sorglegum og kynlausum manni – ítrekað, aftur og aftur. Þá er líkamlegu atgervi hans sömuleiðis gert skil með álíka orðavali.

Annar áberandi þráður er afstaða Coetzees til Suður Afríku, heimalands síns og sögusviðs bókarinnar – og landsins sem hann yfirgaf (Coetzee er menntaður í Bandaríkjunum en býr í Ástralíu og er ástralskur ríkisborgari). Hann lítur á sig sem gestkomandi í Suður-Afríku og segir einhvers staðar að sé til orð sem er andstæða við að eiga rætur, að tilheyra, þá eigi það við um það hvernig hann upplifir sig í Suður-Afríku (þetta segir hann auðvitað í gegnum viðmælendur blaðamannsins – „Coetzee fannst þetta“ og „Coetzee fannst hitt“ – sem gefur fullyrðingunum allt að því tælandi yfirbragð – maður þráir að trúa þeim).

Tilvist hans í Suður-Afríku hvílir þannig á sögulegu samviskubiti gagnvart svörtum heimamönnum (landið er auðvitað enn á kafi í apartheid á þessum tíma – en ef ég man rétt kemur það orð aldrei fyrir í bókinni, svona einsog “mafía” í Guðföðurnum eftir Puzo, en Kindillinn liggur aftur inni á rúmi og ég er andvaka frammi og vill ekki vekja neinn). Coetzee rembist við að vinna sína eigin erfiðisvinnu, gera við eigið hús, því hann vill brjóta það tabú að hvíti maðurinn striti.

Síðan kom undarlegur kafli – viðtal við fyrrverandi samstarfskonu og elskhuga, sem er síðasta viðtalið – þar sem hún segir Coetzee hafa verið andpólitískan, mótfallinn pólitík og haft lítinn sem engan áhuga á frelsisbaráttu svarta mannsins, til þess hafi hann verið alltof útópískur. Hún segir að hann hefði aldrei getað stutt baráttuna því hún hafi gengið alltof stutt – henni hafi ekki fylgt bann við bílaumferð og ljóðalestur á götum úti. Coetzee var reyndar mjög virkur í baráttunni gegn apartheid, þótt það komi ekki fram í bókinni.

En nú er ég farinn að gera það sem ég þoli ekki, mörgum sinnum í röð, og nota þessa lestrardagbók til þess að rifja upp þræði bókanna – sem var aldrei meiningin.

Ég veit ekki alveg hvað ég á að segja um stíl Coetzees. Hann er ekki í setningunum – setningarnar eru núllstíll. Maður þarf ekki að fletta upp á einu einasta orði – sem er óalgengt hjá rithöfundum sem hafa ensku að öðru máli – Coetzee talaði ensku heima hjá sér en Afrikaans við heiminn (og þá er enskan kannski fyrsta tungumál? ætli hann sé ekki bara tvítyngdur, jafntyngdur) – maður þarf til að mynda að fletta upp öðru hverju orði hjá Joseph Conrad. Enda þurfa „útlenskir“ rithöfundar stöðugt að sanna að þeir „kunni“ tungumálið – þeir tali ekki bara glóbísku einsog við hin – á meðan heimamenn geta slakað á og skrifað hreina og tæra hemingwaysku, einsog óspjölluð börn.

En stílinn má finna í grófari dráttum í framsetningu – fyrir utan viðtölin fimm eru dagbókarfærslur, í upphafi og enda bókarinnar. Brotakennd sjónarhornin úr dagbókarfærslum og viðtölum veita afskaplega litla heildarmynd – maður áttar sig ekki almennilega á tímaröð atburða eða neinu þvíumlíku. Auk þess lýsa þessir einstaklingar, sem þekktu Coetzee sumir afar lítið, mjög fáum atburðum þótt megi ímynda sér – treysti maður blaðamanninum, sem hefur lesið allar dagbækur Coetzees frá þessu tímabili (en treystir þeim raunar tæplega sjálfur og vill ekki nota þær nema að litlu leyti) – að þetta séu mikilvægustu atburðirnir. En þeir eru ekki nema periferalt um það sem jafnan er uppistaðan í ævifrásögnum – fyrst og síðast er þetta fólk að lýsa skoðun sinni á Coetzee og það jafnan heldur neikvæðri. Sem býður auðvitað upp á ægilegan metalestur. Er Coetzee að beita mann öfugri sálfræði? Fá okkur til að elska sig með því að níða sig niður? Maður fær reyndar ekki á tilfinninguna að þetta sé sjálfsvorkunn, ákall á hjálp eða neitt trix. Sem er áreiðanlega hægara sagt en gert. Þetta verður aldrei paþetikk. Ekki beinlínis. A.m.k. ekki þannig að maður álasi honum fyrir það.

Líkt og í Diary of a Bad Year er einhver óvenjulegur taktur í bókinni sem varla er samt hægt að kalla annað en stíl. En kannski væri nær að kalla hann byggingarstíl (vs. setningastíll sem stendur í núllinu).

En jæja. Reyna að sofa meira. Ég biðst velvirðingar á röflinu. Þetta er víst heldur stefnulaust og út í loftið eitthvað hjá mér. Góða nótt.

26. júlí, 2010

Time’s Arrow eftir Martin Amis

26/07/2010 02:32Ég ætti auðvitað að vera miklu duglegri að sinna þessu bloggi – að raða upp þessum mistilgangslausu upplýsingum, hlaða niður bendingum hingað og þangað í veröldina á meðan hún enn snýst. En einhvern veginn gefst ekki alltaf tími. Nú er ég andvaka, það er ágætis tími sem gott er að nýtist í eitthvað annað en kvabb og kvein og gang um gólf.

Ég er í Helsinki. Og við fjölskyldan. Næsta sunnudag fer ég ekki í sumarbústað, einsog til stóð, heldur bara út í frekar ómerkilegt úthverfi Helsinkiborgar og dvelst þar í ómerkilegri íbúð í tvær vikur og skrifa. Ég er að reyna að skipuleggja 17 klukkustunda vinnudaga en það er kannski til of mikils ætlast af sjálfum mér. En þetta er andskotanum lengri helvítis bókartuðra (skv. skema) og einhvern tíma verð ég að skrifa hana.

—

Lestrardagbókin: Best væri að ég gæti skrifað eitthvað niður um leið og ég lýk við bækur. Nú er ég með Summertime eftir Coetzee í heilanum en er að reyna að rifja upp eitthvað um Time’s Arrow eftir Martin Amis. Hún var andskoti góð, þótt hún væri (einsog margar góðar, breskar skáldsögur) ansi klínísk. Amis er ekki alveg jafn fyrirsjáanlegur í stílbrögðum og McEwan eða margir aðrir þarna – og einhvern veginn meiri læti í honum, meira líf. Mér á samt auðvitað að vera meinilla við hann, af því hann er svo mikill íslamófób, en mér tekst það ekki. Kunni meira að segja við 11. septembersbókina hans, The Second Plane.

Nema hvað. Time’s Arrow er inspíreruð af setningu úr Slaughterhouse 5 eftir Vonnegut þar sem seinni heimstyrjöldin gerist afturábak og í stað þess að allir drepist lifna þeir við – sprengjurnar fljúga upp í flugvélarnar og borgirnar rísa úr rústunum. Og þannig er einmitt bókin. Hún fjallar um nasistalækni í Auschwitz og er sögð innan úr honum – Amis sagði sjálfur í podkasti sem ég hlustaði á að sögumaður væri sál læknisins, hefði hann ekki fyrirgert sálu sinni. Sögumaður er þannig fastur inni í lækninum og veit ekki að tíminn gengur afturábak, hefur aldrei upplifað annað en þetta, og er þannig mjög stoltur af starfi þeirra læknisins í Auschwitz – og eftir stríðið (altso fyrir stríðið) horfir hann m.a. gleðilega í kringum sig á alla gyðingana og finnst hann eiga dálítinn hlut í þeim, enda hafi hann blásið lífi í marga þeirra – einsog gólem. Sögumaðurinn eldist líka á meðan læknirinn yngist. Í upphafi, þar sem hann kemur öfugur í gegnum dauðans dyr, er hann ekkert nema slappstikk og læti, en þegar hann gengur í barndóm verður hann yfirvegaðri og yfirvegaðri.

Time’s Arrow. Fjarskalega vel unnin bók. Alger rússibanareið frá upphafi til enda. Gríðarlega vel stíluð. Sumarlesningin í ár. Frábær bók í fríið. Dreymin og yndisleg stemning. Grípandi frá fyrstu síðu. Slökktu á símanum, þú vilt ekki láta trufla þig meðan þú lest þessa bók! Heillandi bók sem hrífur jafnvel mesta efasemdarfólk. Hér er mjög skemmtileg bók á ferð fyrir breiðan aldurshóp … mikið er af skemmtilegum smáatriðum sem fengu mig til að skella upp úr. FIMMTÁN MILLJÓN STJÖRNUR (en alls ekki gallalaus).

Ég myndi áreiðanlega vitna eitthvað í hana ef ég væri með Kindilinn við höndina. En hann liggur bara inni á rúmi og þar liggja allir og steinsofa og ég ætla ekkert að trufla þau bara svo ég geti röflað meira. Auk þess er kannski kominn tími á að reyna aftur að sofna.

Ég reyni svo að segja eitthvað um Summertime áður en ég gleymi öllu sem stóð í henni (ég er með ömurlegt minni).

17. júlí, 2010

The Road eftir Cormac McCarthy

17/07/2010 21:23

Ein höfuðástæðan fyrir þessu blessaða bloggi hérna (héðan af) er að skrifa eins konar lestrardagbók. Og þegar maður setur sig í stellingar til þess að skrifa um bækur þá er maður fljótt dottinn í einhverja leiðinlega neytendaþjónustu – maður fer að útskýra fyrir þeim sem hafa ekki lesið bækurnar um hvað þær fjalla. Og þess vegna er internetið fullt af endursögnum á bíómyndum og bókum. Í þetta gæti ég eytt ógurlega miklum tíma. En ég nenni því ekki. Og það er enginn að borga mér fyrir að haga mér hérna, fyrir að skrifa um bókmenntir á einn eða annan hátt og enginn tapar nokkru á að ég vísi lesendum bara annað. Til dæmis á Google.

Ég ætla að segja eitthvað um The Road eftir Cormac McCarthy – þessa umtöluðu (og prísuðu) bók sem allir vita hvort eð er alla skapaða hluti um. Ég spurði vini mína á Facebook, rúmlega þúsund talsins, hvort ég ætti að hafa fyrir því að lesa hana (og sjá myndina) eða sleppa því og lesa eitthvað annað. Skoðanir voru ærið misjafnar, einsog gengur og gerist. Síðan þá og eftir samræður við aðra hef ég eiginlega komist að því að ég ætti heldur að lesa Blood Meridian (og læt verða af því mjög fljótlega) – að hún hæfi mínum smekk betur (mér finnst allt svo afstætt í þessum málum frá því að ég las Let’s Talk About Love eftir Carl Wilson).

Nema hvað. Eftir allt svaraflóðið ákvað ég að lesa bara bókina. Þetta er enginn doðrantur og tiltölulega fljótlesin. En ég hafði í raun ekki verið að leita mér að bók að lesa heldur bíómynd að horfa á (ég var í hróarskelduþunnildi) – og fyrst ég ætlaði að lesa bókina vildi ég ekki sjá myndina (undarlegir fordómar, en samt, ha?) Og því ákvað ég að horfa á mynd í svipuðum dúr – póst apókalyptíska biblíuleikinn The Book of Eli. Sem ég gubbaði næstum því af leiðindum yfir – og horfði þó bara á hana með öðru auganu (ég stakk hið fyrra úr eftir svona tíu mínútur, til að deyfa sársaukann).

Ég var því dálítið skeptískur þegar ég byrjaði á The Road. Þeir sem höfðu mælt með henni nefndu stílinn sérstaklega – raunar nefndu nokkrir þeirra stílinn sem hindrun sem þyrfti að komast yfir áður en maður gæti farið að njóta bókarinnar af alvöru. Ég átti því von á meiri … tja, varla tilþrifum því viðmælendur mínir voru statt og stöðugt að hamra á að textinn væri svo knappur, svo einfaldur að hann væri næstum því óyfirstíganlegur.

Bókin er heldur tíðindalítil af póst-apokalyptískri bók að vera. Feðgar reyna að verða sér úti um mat í ægilegu framtíðarsamfélagi sem einkennist af eins konar grimmilegu hjarðlífi og mannvonsku og svo þramma þeir áfram – sá litli spyr þann stóra hvort vonda fólkið ætli að drepa þá, sá stóri segir já og sá litli segir nú ókei þá. Maður hugsar um Mad Max og maður hugsar um Blýnótt – en það er ekkert kynferði í The Road. Hún er gersneydd öllu kynferði – fyrir utan eina tilvísun í samkynhneigða ástarþræla, sem fer lítið fyrir, og nokkrar óléttar konur (fyrir hverjum virðist fyrst og fremst eiga að liggja að vera étnar, með húði, fóstrum og hári).

Maður reynir auðvitað að hugsa ekki um The Book of Eli, en það er fjári erfitt.

Og textinn, stíllinn, er vissulega knappur. En hann er það bara stundum. Ég þurfti að fletta upp á óvenju mörgum orðum (sem er þó afar lítið mál í Kindlinum mínum). Og ég var smá stund að átta mig á því að trixið við undarlega stemninguna í stílnum var að svissa einfaldlega á milli stuttra setninga sem virtust geta átt uppruna sinn í höfuðkúpu einhvers skræðunjóla sem fengi aldrei vinnu hjá Jónasi Kristjánssyni (fyrir að geta ekki talað einsog fólk) – á borð við þessa:

Ten thousand dreams ensepulchred within their crozzled hearts.

Og frá þessum biblíófílíska orðabókarfetisisma braust hún út í setningum sem voru einsog semí-einhverfur Hemingway á valíum í formalíni:

There was rain in the wind.

The Road er líka fjarska háfleyg, þrátt fyrir íslendingasagnastílinn – mikið af háklassískum og auðtúlkanlegum táknum. Einsog er lenska. Og verður allt að því banalt.

Neytendaþjónustan er þessi: Mér fannst hún alltílagi. Alveg fín. Yfir meðallagi. Það var gaman að lesa hana. Þetta er engin Sagan af Pí – ekkert Paulo Coelho semí-trúarlegt sjálfshjálpargubb. En þetta er heldur enginn Moby Dick eða Saramago. Einsog það sé í sjálfu sér skalinn. Frá Coelho að Saramago.

Og þetta er bara það sem mér fannst. Svona skemmti ég mér. Fullt af fólki hefur skemmt sér bæði verr og betur.

Nú er ég að lesa Time’s Arrow eftir Martin Amis. Hún er miklu betri. Fyrir mig. Og suma aðra.

Og svo þarf ég auðvitað að sjá bíómyndina The Road. Aðalleikarinn í henni er líka alltaf eitthvað að þvælast vestur á fjörðum með Mick Jagger og John Kennedy yngra. Sem er auðvitað frábært fyrir alla hlutaðeigandi. Ekki síst unga drenginn.

15. júlí, 2010

Ragnhildur skrifar borgarstjóranum

15/07/2010 13:49

Ragnhildur Jóhanns skrifar borgarstjóranum úr sveitinni.

14. júlí, 2010

Múmmablogg

14/07/2010 21:43
Ég er einsog allir vita mjög eftirtektarsamur náungi. Kem auga á ýmislegt og svona. Nú síðast hef ég tekið eftir því að flestir þeir sem hæst létu um tjáningarfrelsið þegar (sumum) múslimum sárnaði niðrandi teikningar af Múhameð spámanni fagna því nú að búrkur skuli bannaðar í Frakklandi. Svo langt nær tjáningarfrelsishugsjónin. Það kom hvergi í alvöru til greina að múhameðsteikningarnar yrðu bannaðar en samt hlupu menn upp til handa og fóta og létu einsog vestrænt lýðræði og framtíð frjálsræðis og tjáningarfrelsis væri í húfi. Nú hefur ákveðin tegund klæðnaðar verið bönnuð í Frakklandi af þeim sökum að (sumum) frökkum þykir hann óviðurkvæmilegur og andstyggilegur og jafnvel sveittustu labbakútum feðraveldisins (og eiginlega bara þeim) finnst hann í litlu samræmi við feminísk gildi (sem eru aldrei annars rædd á jákvæðum nótum í þessum félagsskap).

Og þá fagna menn einsog frelsisliðar hafi neglt hann stöngina inn. Sem mér þykir í hæsta máta ógeðfellt.

Í mínum huga er bara ein möguleg útskýring á því að einn og sami maðurinn geti samtímis fengið flogaveikiskast yfir að einhver fái flogaveikiskast yfir múhameðsteikningunum og verið hlynntur búrkubanni: hann er hræddur við að vondu, ljótu múslimarnir komi og hefni sín fyrir allan óskundann sem „við“ ¹ höfum valdið honum. Hann er altso það sem heitir á útlenskum tungum íslamófób og er vinsælasta tegund fyrirlitningar í garð fátæklinga í Evrópu. Það geta síðan verið ótal ástæður fyrir því að hann er hræddur við múslima, en það er önnur Ella sem bíður betri tíma.

^{1 Hann er auðvitað líka hræddur um að fyrst honum hefur tekist að setja alla (trúaða) múslima undir sama hatt, þá takist þeim að setja hann undir sama hatt og alla hina vestrænu, hvítu kallanna með stóru, ljótu byssurnar, sprengjurnar, verksmiðjurnar og arðránið. En hann er auðvitað ekki svoleiðis. Hann er femínisti.}

13. júlí, 2010

Mér skilst það sé raunar stranglega bannað að standa í baðinu

13/07/2010 20:53

Fuck books

13/07/2010 17:53

Fuck books!

How vulgar that short sentence looks, how brutal in its Germanic bluntness when juxtaposed with the ornate, mythopoetic musings that prompted it. And yet, in their violence and brevity, those two short words capture the commingled frustration and exasperated wonderment that attends to reading passages such as the one above, which are, unfortunately, all too common among what gets lauded as the finest of this country’s literature.
.
Note the way the five single-syllable words of the aggressively aphoristic first paragraph slide ineluctably into the pile-up of modifiers in the second paragraph. Time as “blind guide” gives way to a character who is not identified except by the indirect poetic qualifier “bog-boy,” who “surfaces” into streets that are “miry,” a city that is “drowned.” The river’s gloom is “silty,” the gardens “luxurious,” the silence “subaqueous,” next to which the “long tail of terror” brushing the inside of one’s skull seems positively restrained.
.
Subaqueous silence? Really?
.
Fuck books!

Steven W. Beattie í Notes and Queries.

Carl Wilson hjá Stephen Colbert

13/07/2010 16:01

The Colbert Report	Mon – Thurs 11:30pm / 10:30c
Carl Wilson
www.colbertnation.com
Colbert Report Full Episodes 2010 Election Fox News

12. júlí, 2010

Let’s Talk About Love: A Journey To the End of Taste eftir Carl Wilson

12/07/2010 19:39

Fyrsta bókin seem ég las á Kindlinum mínum var Let’s Talk About Love: A Journey To the End of Taste eftir Carl Wilson. Wilson þessi er kanadískur tónlistarrýnir úr alternatífa bransanum – metnaðarfullur, snobbaður, menntaður, heimspekilegur og bla dí bla sem var beðinn um að skrifa um plötu að eigin vali í 33 1/3 seríuna (þar sem frægir tónlistarrýnar skrifa um frægar plötur). Carl Wilson valdi að skrifa um þá plötu sem hann hataði mest af öllum í heiminum, Let’s Talk About Love með Celine Dion (það er þessi með Titanic-laginu). Nema hvað í stað þess að röfla áfram í 200 síður af bræði og heift (einsog bræði og heift er nú annars vinsæl í tónlistarkrítík) þá ákvað hann að rannsaka – af fullkominni auðmýkt, einlægni og heiðarleik – hvers vegna honum líkaði ekki platan og reyna jafnvel að breyta andúð sinni í ást. Niðurstaðan er líka alveg mögnuð bók – og fallegt ferðalag. Ég hef því miður engan tíma til þess að segja frá henni af neinu viti og býð ykkur þess í stað þessi fínu sítöt:

For a century or more, sentimentality has been the cardinal aesthetic sin. To say a work of art is sentimental is perforce to damn it. To be sentimental is to be kitsch, phony, exaggerated, manipulative, self-indulgent, hypocritical, cheap and cliched. It is the art of religious dupes, conservative apologists and corporate stooges. As kitsch, it is likened to fascist or Stalinist propaganda by Milan Kundera, Clement Greenberg, Harold Rosenberg, Dwight Macdonald and of course Theodor Adorno. […]

.

[S]ongwriter Stephin Merritt argued that “catharsis in art is always embarrassing.” It’s a common belief, though seldom so drolly expressed. He was partly drawing on Bertolt Brecht, who held that the purgative release of catharsis can defuse social criticism. But like many of us, Merritt transposed that political caveat to a personal one, a matter of style. His enjoyment, he claimed only half-joshingly, depends on having the embarrassment built into the art, as irony, which allows him to register emotion without the shameful loss of self-control involved in feeling it. Here we reach a crossroads where sophistication is just another word for paralyzing repression. It’s as if we’ve mangled one nostrum of craft, which warns against artists “expressing themselves” by just blurting emotions out confessionally, into another (an)aesthetic principle that art should not be expressive or cathartic for the audience. […]

.

Kundera similarly rails against sentimentality for subjecting the sovereign individual to the humiliation of feeling human: “Kitsch causes two tears to flow in quick succession. The first tear says: How nice to see children running on the grass! The second tear says: How nice to be moved, together with all mankind, by children running on the grass! It is the second tear that makes kitsch kitsch.” What he dismisses as self-congratulation here, as Solomon notes, is the way sentimental catharsis (like the tragic kind) might prompt contemplation of universal experience, arguably the starting place of philosophy. And Kundera’s own self-congratulation practically reeks from the page. […]

.

Though I now enjoy some of her music, it’s never in the same way I like “my” music, which tells me that I have a way of liking: it forces me to admit I have a taste. Yes, it was vain not to want the neighbors to hear me playing Lets Talk About Love. But the worst part was feeling ashamed to feel ashamed. Try it yourself: Pick some music you find particularly unattractive and crank it up every day for a couple of weeks. Or go out for the evening wearing clothes you find ugly, and not in a funny way. Before having a dinner date over, hang a painting from a Christian-art sale over your bed. (Really, do: reading about it is no substitute.) Shame has a way of throwing you back upon your own existence, on the unbearable truth that you are identical with you, that you are your limits. Which immediately makes the self feel incomplete, unjustified, a chasm of lack. It’s the reverse of the sense of self-extension that having likes and dislikes usually provides. It is humbling.[…]

.

What would criticism be like if it were not foremost trying to persuade people to find the same things great? If it weren’t about making cases for or against things? It wouldn’t need to adopt the kind of “objective” (or self-consciously hip) tone that conceals the identity and social location of the author, the better to win you over. It might be more frank about the two-sidedness of aesthetic encounter, and offer something more like a tour of an aesthetic experience, a travelogue, a memoir.

Og farið svo og kaupið bókina. Ég gef sem fyrr engar stjörnur, en ef ég ætti einhverjar fengi hún allar hússins stjörnur.

Viðbót: Svo virðist sem Carl Wilson hafi (líklega, skv. bestu heimildum) ekki valið plötuna sjálfur, heldur hafi verið stungið upp á henni við hann.

Heimildamynd um ljóð og stam

12/07/2010 17:39

Gagnvirk, geðveik heimildamynd um kanadíska ljóðskáldið Jordan Scott: Flub and utter.

Ég skrifaði um ljóðabókina hans, Blert, í ljótleikatölublað Tregawattana í fyrra eða hittifyrra. Sjá hér.

Halló? Ég ætlaði bara að láta ykkur vita að formleg dagskrá er búin

12/07/2010 12:31

Skríllinn gegn ákæruvaldinu from Haukur Már Helgason on Vimeo.

Ef maður handpikkaði eftirlætislistamennina mína á Íslandi og træði þeim í eitt tíu tæplega mínútna vídeó þá liti það einhvern veginn svona út (rólegur á nojunni – auðvitað hefði þetta samt verið betra ef þú hefðir verið þarna líka).

8. júlí, 2010

Sentimentality vs. irony

08/07/2010 20:31

[S]ongwriter Stephin Merritt argued that “catharsis in art is always embarrassing.” It’s a common belief, though seldom so drolly expressed. He was partly drawing on Bertolt Brecht, who held that the purgative release of catharsis can defuse social criticism. But like many of us, Merritt transposed that political caveat to a personal one, a matter of style. His enjoyment, he claimed only half-joshingly, depends on having the embarrassment built into the art, as irony, which allows him to register emotion without the shameful loss of self-control involved in feeling it. Here we reach a crossroads where sophistication is just another word for paralyzing repression. It’s as if we’ve mangled one nostrum of craft, which warns against artists “expressing themselves” by just blurting emotions out confessionally, into another (an)aesthetic principle that art should not be expressive or cathartic for the audience.

Carl Wilson – Let’s Talk About Love – a journey to the end of taste

Heitt (og Kindle)

08/07/2010 16:55

Það er sjúklega heitt í Oulu. Í Austurbotni, á jaðri Lapplands. Sjúklega heitt. Og ég þori ekki að vera í stuttermabol því að þá munu moskítóflugurnar tortíma mér. Ef ég á að segja einsog ég er þá myndi ég helst vilja vera í Kraft-galla. Og Henson dúnúlpu. Fullri af ísmolum.

Ég hef annars verið að velta því fyrir mér hvað tefur íslenska útgefendur í að gefa út bækur sínar á Kindle. Ég á eftir að kanna það almennilega en mér sýnist það heldur lítið mál. Væntanlega eru a.m.k. allar bækur sem hafa verið prentaðar síðustu tíu árin til í .pdf – og það á ekki að vera neitt mál að breyta .pdf í Kindle-skjöl. Einhvern veginn fær maður það á tilfinninguna að eitthvað tefji – hvort sem það eru lagalegir skilmálar (sem ég þekki ekki) eða bara óstjórnleg löngun til þess að sitja alltaf og ævinlega aftast á hrossinu.

7. júlí, 2010

Amazon

07/07/2010 16:45

Það er alveg sama hvað maður hefur verslað hjá Amazon. Aðrir viðskiptavinir sem keyptu það, keyptu líka þríburana Stieg Larsson, Harry Potter og Dan Brown. Það er til andskoti mikið af bókum fyrir Kindle, annars, og mikið af obskúr fræðiritum og dóti. En það er ýmislegt sem vantar, án þess að maður átti sig á því hvers vegna. Til dæmis nærri allar bækur Saramago og Coetzee (eitthvað meira er reyndar til í Ameríku en maður má ekki kaupa það í Evrópu) og það er ekkert til eftir Roberto Bolaño.

Óvinurinn og blaðamennska

07/07/2010 02:55

Óvinurinn eftir Emmanuel Carrère, í þýðingu Sigurðar Pálssonar, er afskaplega lítill skáldskapur og mikil journalistik (en blaðamennska er náttúrulega vonlaust nafn á iðju sem nær jafn langt út fyrir dagblaðaheiminn). Hún fjallar um hin ótrúlega loddara og morðingja Jean-Claude Romand sem laug ekki bara upp á sjálfan sig háskólagráðum í læknisfræði, heldur vinnu hjá Alþjóða heilbrigðisstofnuninni og vinskap við frægt fólk. Þá rændi hann fé af nærri því öllum sem hann þekkti – þóttist ætla að fjárfesta því – og hélt þannig uppi fjölskyldu sinni, sjálfum sér og hjákonu sinni í miklum lúxus.

Ég held að Carrère hafi lagt upp með að skrifa skáldsögu, mér heyrist það á sjálfsævisögulegu köflunum – að þetta eigi að vera inspírerað verk um hin hinstu rök, en ekki blaðamennska (ég held því náttúrulega ekkert til streitu að kalla þetta journalistik – ég gæti allt eins farið að skrifa hér á frönsku). Það stafar, held ég, að mestu leyti af inngróinni fyrirlitningu fólks fyrir blaðamennsku sem kúnst – sem er að hluta til dagblöðunum sjálfum að kenna, sífellt hrakandi journalistik þar á bæ og lægri og lægri standördum á öllum vígstöðvum, frá tímaritum til dagblaða, sjónvarps, útvarps og internets. Blaðamennskan er óttaleg mella og blaðamenn reyna oftar en ekki að finna lægsta mögulega samnefnarann og skrifa þannig eitthvað sem enginn hefur neitt sérstaklega á móti en eitthvað sem enginn getur heldur tekið til sín – nema í mesta falli þegar þeir setja tilfinningaklám í staðinn fyrir inntak, en tilfinningaklám snertir alla sem ekki eru siðblindir (og nei tilfinningakuldi er ekki dyggð).

Í öllu falli. Óvinurinn er ágætis bók. Og hún fjallar um hin hinstu rök mennskunnar. En ég hugsa að hún hefði verið ennþá betri ef Carrère hefði bara skrifað hana hreint út sem blaðamennsku. Hún mætti alveg halda gonzo-elementinu, hann blandar sjálfum sér inn í þetta allt saman og speglar Romand í sjálfum sér. En bókin væri líklega merkilegri ef hann væri ekki sjálfur svona mikið að rembast við að vera merkilegur. Eða rembast við að vera eitthvað annað. Hún er ágætis bók en ekkert sem maður nennir að lesa aftur.

Þýðing Sigurðar Pálssonar er auðvitað fyrirtak – að því undanskildu að ég bókstaflega þoli ekki þegar þýðendur þýða sérnöfn. Þannig eru nöfn franskra bíómynda þýdd sem og þekkt tilsvör úr þessum bíómyndum – tilsvör á borð við já svei mér þá (ég man ekki nákvæmlega hvernig það var, en þetta er eitthvað sem er sjálfsagt frægt fyrir frankófónum en hljómar út í hött og segir manni ekki neitt á íslensku – það er ekki einu sinni hægt að gúggla þessu). Það er ekkert að því að skilja eftir hugtak og hugtak á stangli óþýtt, svo lesandinn fái nasaþefinn af upprunalega tungumálinu. Og þessar sérnafnaþýðingar gefa manni einhvern allt annan og íslenskari keim.

6. júlí, 2010

Ég í fréttunum

06/07/2010 21:25

Ég er í fréttunum fyrir að hata FM Belfast og Motörhead. Sem segir sitt um íslenska blaðamennsku. Ég elska bæði FM Belfast og Motörhead og börn FMs Belfasts og Motörheads. Annars finnst mér nú undarlegast í þessu fréttaflóði af meintu lélegu gengi FMs Belfast (sem er einsog áður hefur komið fram byggt á einhverju óstjórnlega undarlegu og afar abstrakt mati á stuðmagninu á tónleikunum – sem var mælt í ofgnóttum) og góðu gengi Sólstafa (sem ég missti því miður af) að enginn skuli hafa áhuga á mér. Það var aldrei minnst á það, svo ég tæki eftir (nema í BB á Ísafirði), að ég væri að koma fram og það hefur enginn sagt frá stórkostlega dómnum frá Kamillu Löfström sem birtist í Daily Standart blaðinu á bókmenntasvæðinu.

[I]nden han gik i gang skrabede han ligesom med fødderne i gulvet. [...] Bevægelsen minder om en galophests inden løbet, om en soldat, der marcherer på stedet eller en maskine der langsomt er ved at komme op i omdrejninger. Og han kommer op i omdrejninger, hans sprogskepsis bliver ren hærgen og et fællessprog som, man som publikum ikke på forhånd ved, hvad der menes med. Scenen bliver sat, showet bygges op, og længe efter har man så lydene Swing Ding Deng Xiaoping med sig i hovedet som en gådeful rite.

Uppfært! – Ég var klipptur út úr fréttinni. Fréttin um að ég hati FM Belfast og Motörhead átti sér aldrei stað. Og ég var ekki á Hróarskeldu heldur var það Mugison en ég var á Donington að hita upp fyrir Iron Maiden. Eða eitthvað.

Sekkjapípur og ljóð á Höfn í Hornafirði

06/07/2010 18:30

Jón Örn er alveg með þetta á hreinu. Og sjáið bara þennan sekkjapípuleikara!

Valby Vokalgruppe

06/07/2010 18:30

Valby Vokalgruppe voru meðal þeirra sem komu fram í artífartískemmunni á Hróarskeldu. Þær voru geðveikar.

Já og meðan ég man: kræf sölumennska

06/07/2010 16:10

Tvær hljómsveitir á Hróarskeldu beittu því ólystuga markaðstrixi að veifa sætu börnunum sínum framan í áhorfendur í þeirri von að kófdrukknir neyzluseggirnir í skaranum myndu kaupa fleiri boli og geisladiska og hætta að stela músíkinni þeirra af internetinu á meðan börnin svelta. Þetta voru FM Belfast og Motörhead. Ég segi nú bara einsog Æri-Tobbi: Sussu sussu sussu sussu.

Kindle og Hróarskelda

06/07/2010 13:25

Ég er kominn aftur til Oulu. Er einn heima með nýja Kindlinum mínum, Wok-pönnunni og Hróarskelduþynnkunni.

Hróarskelda var svona:

Þegar ég leit í kringum mig átti ég von á að finnast ég gamall. Svo var alls ekki. Þegar ég leit upp á svið fannst mér ég yfirleitt bara frekar ungur. Nema þegar Lemmy, sem er 65 ára, var á sviðinu. Þá fannst mér ég vera gamall.

Á Hróarskeldu auðkenna margir sig með fána á hárri flaggstöng. Flestir eru þá með þjóðfána. Þarna voru nokkrir íslenskir og nokkrir færeyskir, skandinavískir og svo einhverjir komnir lengra að. Einsog það sé ekki nógu undarlegt þetta þjóðernisdaður á hippahátíð, þá mátti líka sjá þarna suðurríkjafána (sem er einhver metal-misskilningur að sé töff) og gamla suður afríska fánann. Ég komst að því að þeir sem voru með Tíbet-fánann voru ekki Tíbetar heldur hippar. Þeir sem voru með Kúbufánann voru ekki Kúbanir heldur kommúnistar. Og þeir sem voru með Jamaicafánann voru ekki frá Jamaica – en þeir reyktu rosalega mikið hass.

Agli Helgasyni hefði ofboðið subbuskapurinn. Mikið pissað og skitið út um allt. Sérstaklega á tjaldstæðinu.

Prince var epískur. Motörhead spiluðu rock’n'roll. Valby Vokalgruppe (og Selvhenter, sem er sama fólk með hljóðfæri) rústuðu artífartí tjaldinu (þar sem við ljóðskáldin héldum til). Alice in Chains voru gamlir og með nýjan söngvara sem var bleh. Pavement voru þreyttir og áhugalausir. Them Crooked Vultures voru með Jon Paul Jones á bassa og trommuleikarann úr Nirvana. Það er út af fyrir sig sögulegt en músíkin hreyfði lítið við mér. Kannski er ég bara ekki lengur hrifinn af gruggrokki. FM Belfast gersamlega tortímdu Pavilion sviðið en fengu ömurlegan dóm sem gekk út að sveitin spilaði partí án innihalds. Menn voru mikið í því að velta fyrir sér hvernig partíin heima hjá krítíkernum væru. Hvort allir lesi bara Dostó hver fyrir annan. En ég get altso vottað að allir hoppuðu upp og niður, allir sungu með, brostu, hlógu, dönsuðu, beygðu sig og sveigðu eftir kúnstarinnar reglum – og það meira og ástríðufyllra en á öðrum tónleikum sem ég sá, að Prince undanskildum. Fyrir utan svo allt hitt sem mætti segja gáfulegt um sampling, kópípeist, detournement, póststrúktúralisma og afbyggingu – og FM Belfast áttu sameiginlegt með okkur artífartíhommunum hinum megin á svæðinu.

Hvað fleira? Ég svaf á svölunum hjá vini mínum í bænum – á föstudagskvöldið kom gat á vindsængina mína svo ég þurfti að fara á fætur á klukkutíma fresti til að blása. Þannig var ég einsog farlama gamalmenni af verkjum á FM Belfast tónleikunum, hafandi sofið á steinsteypunni megnið af nóttinni – en ég dansaði samt.

Annað óvenjulegt fyrir svona hippahátíð er öll neyslan. Neyzlan. Altso, mér finnst einhvern veginn ekki alveg ganga upp þessi vanvirðing hippana fyrir hlutunum sjálfum. Nú átta ég mig á því að hlutaveruleikinn er ekki hippunum hugstæðastur, en þeir eru samt jafnan umhverfisverndarsinnar og svona. Kannski á móti allri þessari sóun. Og kannski er þetta auðvitað engin hippahátíð.

—

Meðal þess sem ég fékk í afmælisgjöf var fé upp í Kindil. Ég pantaði hann á föstudag og hann kom í morgun. Kindilsendillinn vakti mig og ég hef verið að leika mér með hann síðustu klukkustundirnar. Meira um það síðar.

29. júní – 5. júlí, 2010

Kronikka

29/06/2010 23:35

Olen Roskilde-festivaalissa. Yrittäkää myöhemmin uudelleen. Kiitos tästä päivästä ja hyvää yöta.

Eldri færslur

–> JÚNÍ, 2010

–> MAÍ, 2010