Stórskáld í boði Orkuveitunnar – uppfært
– fáein orð um myndskreytingar ljóða í góðærinu
Myndskreytingar ljóða eru með ýmsu móti og þeirri iðju ber manni að rugla ekki saman við myndljóð, þar sem bókstafirnir eru sjálfir settir fram fyrir myndræna eiginleika sína. Sjálfsagt eru myndskreytingar ljóða algengari iðja en myndljóð – þó ég viti raunar ekkert um það. En þær eru æði margar bækurnar þar sem skúffuskáldið fleygir blýantsteikningunum sínum með, til að bólstra þunna bók og umfram allt að losa út, hreinsa upp úr skúffunni og fá þennan andskota í burtu, út í heiminn, því hinn listræni metnaður gerir engum neitt gagn ofan í skúffu.
Í fyrsta tölublaði Hermes, tímarits heimspekinema, árgangi 2006-2007 getur að líta nokkur dæmi um myndskreytingar ljóða. Fyrir myndskreytingunum verða þeir Sigurður Pálsson, Einar Már Guðmundsson og Ísak Harðarson. Ég segi að þeir verði fyrir þeim vegna þess að ég geri (af ýmsum ástæðum) síður ráð fyrir að þeir kumpánar hafi verið með í ráðum þegar ljóðin voru skreytt – en ritstjórar blaðsins voru þau Kristian Guttesen og Berglind Eygló Jónsdóttir.
Með ljóði Einars Más, Trúin á spurningamerkið, birtist blýantsteikningin hér fyrir ofan. Tvær greinar. Ég ætla ekki að gera neina tilraun til þess reyna að geta mér til hvað þær eiga að fyrirstilla – það eru engar greinar í ljóðinu, þó það fjalli reyndar um greinarmerki – heldur vinda mér strax að næsta fórnarlambi.
Með tveimur ljóðum Ísaks Harðarsonar, Skruggur og Humátt, birtist þessi lítt huggulega mynd af Bítlunum fjölrituðum John Lennon í pasteltónum.
Í ljóðinu Skruggur er John Lennon nefndur á nafn, en að öðru leyti er myndskreytingin mér óskiljanleg.
Síðast, en svo sannarlega ekki síst, er það myndskreytingin við ljóð Sigurðar Pálssonar. Sigurður er einsog Ísak með tvö ljóð, Stefnumót og Við breiðgötuna, sem bæði eru úr bókinni Ljóðorkusvið – en önnur bókin úr þeim þríleik, Ljóðorkuþörf, er einmitt nýkomin út. Ljóðin birtast saman á síðu og eru fyrsta efnið í tímaritinu, að undanskildum formála ritstjóra. („Í þessu tímariti er meðal annars ætlunin að birta heimspekilegar greinar, ódauðleg ljóð, fréttir úr félagslífinu og margt, margt fleira“)
Tímaritshönnuðurinn hefur séð titilinn á bók Sigurðar og hugsað sér gott til glóðarinnar. Hann fann ekkert haldfast í ljóði Einars Más, og ekki nema tvö orð sem hann kannaðist við í ljóðum Ísaks – en hér var nú eitthvað komið, eitthvað almennilegt.
Það er kannski einmitt þetta sem fólk kallar, blóðrautt af skömm, svo 2007.
Viðbót:
Í einhverju rugli skrifaði ég í titli færslunnar að skáldið væri í boði Landsvirkjunnar, en ekki Orkuveitunnar. Þetta hefur verið leiðrétt. Aukinheldur hef ég fregnað að þetta sé ekki beinlínis myndskreyting, heldur auglýsing og hafi Orkuveitan borgað blaðið hluta blaðsins. Sem er enn meira 2007. Það er svo mikið 2007, að það er næstum því 4014.
Vá hvað þetta er slæmt.
Í besta falli algjörlega smekklaust. Skamm!
Þetta er reyndar mikið í umræðunni. Allt sem gert var í fortíðinni, og var samþykkt þá, hvaða merkingu öðlast það nú? Margar spurningar vakna.
Mátti Glitnir vera með maraþonhlaupið, mátti Vodafone styrkja 17. júní?
Er það sem fyrirtækin styrktu af illu meiði?
Mér virðist sem að verið sé að reyna að tortryggja þessa hluti úr fortíðinni í dag. Það er eins konar anakrónismi.
Fólk er að reyna að láta það líta út eins og styrkur frá þessum tíma sé illa fengið fé. Jafnvel þótt fyrirtækið hafði engin áhrif á það sem var í boði, eins og í þessu blaði þar sem fyrirtækinu var nákvæmlega sama um innihaldið.
En það er gott að þú skulir hafa áhuga á þessari umræðu. Ég hvet þig til að rannsaka fleiri slík dæmi, ef þér finnst að það sem gert var þá sé í dag, eins og þú segir sjálfur, blóðrautt af skömm.
Mér finnst þetta bara ljótt. Þú mátt gjarnan svara því til hvort Sigurður hafi gefið leyfi fyrir þessu. Það er enginn að gagnrýna að Orkuveitan hafi styrkt blaðið – ekki hér a.m.k. þó kannski mætti velta því fyrir sér. Það er hins vegar annað mál að setja auglýsinguna frá þeim alveg ofan í ljóðið hans Sigga.
Upphaflega gat ég nú ekki lesið þetta öðruvísi en að þú værir að gera athugasemd við siðferðilegt gildismat ritstjórnarinnar, en núna snýst þetta sem sagt um fagurfræði (hvort það hafi verið hringlað með ljóð Sigurðar að honum forspurðum). Svarið við spurningunni þinni er að hann gaf leyfi fyrir þessu.
Ljótt snýst kannski um meira en fagurfræði – a.m.k. meðan fagurfræði er skilgreind sem ávalar línur og balans.
Annars gerði ég nú minnstar athugasemdir – þetta talar mestmegnis fyrir sig sjálft.
Hva, bara búið strax? Engar ritdeilur? Þetta gengur ekki svona strákar.