Í gær fór ég ásamt eiginkonu minni og tók þátt í svonefndri foreldragrúppu. Þar mættust verðandi foreldrar ásamt ljósmóður og fengu að læra ýmislegt. Horfa á myndband af fæðingu og svona. Fátt kom á óvart. Ég hef áður verið viðstaddur fæðingu (Þormóðs, frænda míns) og síðan er þetta í meginatriðum eins í bíó. Nema það tekur lengri tíma í raunveruleikanum og maður fær sterkari samúð með ópum.

Á feðrum er sífellt hamrað á þessu: Þið eruð svo mikilvægir. Svo ofsalega mikilvægir.

Þetta kemur jafnan í kjölfar þess að konurnar fá raunverulegar praktískar upplýsingar – sem er auðvitað ágætt fyrir feðurna að vita líka en fyrst og síðast eru þetta upplýsingar til að hjálpa hinni verðandi móður að taka ákvörðun um eitt og annað, verkjalyf, stellingar, æfingar og þar fram eftir götunum. Þegar búið er að fara í gegnum eitthvað eitt efni snýr ljósmóðirin (eða bókarhöfundur, greinarhöfundur eða annar viðkomandi sérfræðingur í faginu) sér að feðrunum og segir:

Þið eru svo mikilvægir. Svo ofsalega mikilvægir. Ni anar inte.

[Fólk er alltaf að tala sænsku við mig, hvernig sem á því stendur].

Nú er ég í sjálfu sér ekki frá því að þetta sé rétt að mörgu ef ekki öllu leyti rétt athugað. Ég held það sé afskaplega þægilegt að hafa einhvern sér nákominn til að vera með við fæðingu. En við skulum ekki heldur gleyma því að í ansi mörg þúsund ár voru karlmenn hvergi nærri og það var ekki fyrren fyrir fáeinum áratugum sem við uppgötvuðum sannindin um mikilvægi okkar karlmanna við fæðingu barna. Og þó ég sé nokkuð viss um að eiginkonu minni þætti afar leiðinlegt að fæða ein og yfirgefin – eða sem sagt án mín en með hjúkrunarfólki – þá efast ég um að það myndi jafnast á við súrindin sem gegntækju mig ef ég missti af fæðingunni, af einni eða annarri ástæðu.

Ég held sem sagt að fæðingin sé mikilvægari fyrir mig en ég er fyrir hana.

Í dag var sagt frá því í Västmanlands Läns Tidning að feður hafi verið útilokaðir frá ómskoðun vegna hættu á svínaflensusmiti. Einnig kemur fram að utanaðkomandi fái almennt ekki að vera með í neinu. Ég fékk auðvitað dálítið áfall – en Nadja hringdi á spítalann og í ljós kom að feður fá nú samt að vera með við fæðingu. Sem auðvitað undirstrikar mikilvægi okkar, en er samtímis erfitt að réttlæta sé raunveruleg hætta á svínaflensufaraldri inni á spítölum.

Samkvæmt ljósmóðurinni er mikilvægi mitt eftir fæðinguna síðast en ekki síst að vera þolinmóður við konuna mína og halda sambandinu í einu lagi á meðan hún einhendir sér í að vera móðir. Þessu var lýst með eftirfarandi tveimur gröfum – það fyrra á við um pabbann og það síðara móðurina og þau sýna hvernig við skiptum upp tilvist okkar.

Pabbinn skiptir tíma sínum jafnt. Hann er 33% hann sjálfur, 33% ástmaður konu sinnar og 33% pabbi.

Móðirin er 75% móðir. Hún er 22% hún sjálf og 3% ástkona mannsins síns.

Pabbinn, áður en hann kynnist mömmunni, er heill og óskiptur hringur. Síðan skiptist hringurinn í tvennt og loks í þrennt þegar fyrsta barn fæðist. Það sama gildir um mömmuna. Ekki var farið út í það hvort hringurinn skiptist meira við næstu börn.

Maður kannski byrjar á því að spyrja sig hvers vegna hringirnir eru tveir, frekar en þrír eða einn. Hversu mikið barn er barnið og hversu mikið er barnið það sjálft? Og hvers vegna er fjölskyldunni skipt upp í tvo hringi? Væri ekki nærtækara að fjölskyldan væri annað hvort einn hringur eða jafn margir og meðlimir fjölskyldunnar? Síðan spyr maður sig hvort að þann tíma sem foreldrarnir eru foreldrar séu þeir ekki elskendur hvors annars? Erum við dæmd til að skiptast á – mun ég aldrei fá að skipta um bleyju á barninu mínu með konunni minni? Eða fara með þeim báðum eitthvað? Verð ég læstur inni í svefnherbergi á meðan konan mín og barnið lesa saman og hlusta á tónlist? Verð ég kannski sendur út?

Loks má byrja á aðalatriðinu og velta því fyrir sér hvað vakir fyrir heilbrigðisstarfsmanni í hinu jafnréttissinnaða sósíal-demókratíska ríki Svía sem býður upp á aðra eins forneskjulega kynjahlutverkaheimsku – og ber þessa rassvasafélagsfræði á borð eins og um sé að ræða vísindi?

Þegar konan mín spurði hvernig fólk hefði komist að þessari niðurstöðu, þessari skiptingu, var svarið eitthvað á þá leið að því gæti ljósmóðirin því miður ekki svarað enda væri um að ræða djúpari sálfræði en hún hefði menntun til að útskýra. En svona væri þetta sem sagt, samkvæmt helstu sérfræðingum. Sífellt var hamrað á því að móðirin lifði í symbíos með barninu eftir fæðingu (en ekki bara fyrir fæðingu) en svo virðist sem pabbinn fái engan symbíos. Hann á bara að fara út með ruslið, elda kvöldmat og vera þolinmóður gagnvart móðurinni sem annars vegar fær þunglyndisköst og hins vegar lokar sig af í sínum eigin heimi – sínum eigin symbíos – með barninu.

Í næstu viku er aftur foreldragrúppa. Þá verður kynjaskipt, einsog í kynfræðslunni í grunnskóla, og við strákarnir fáum að ræða við „karl“. Venjulega hittir maður hann víst tvisvar en nú verður það bara eitt skipti enda vinnur hann við eitthvað annað. Eftir reynslu mína hingað til af félagsvísindum um barneignir og uppeldi vona ég að hann sé alls ekki mjúkur félagsfræðingur sem ætlar að undirstrika í þúsundasta skiptið hversu mikilvægur ég sé. Ég vona að þessi vinna, sem okkur hefur verið sagt að hann stundi en ekki hver er, sé sjómennska. Eða hann sé boxari. Mig vantar nýtt sjónarhorn á feðrahlutverkið. Eitthvað handan við húmanistískar kreddur (sem eru ágætar, en dálítið litlausar og hysterískar einar og sér).

Ég er líka hræddur um að verði ég einu sinni enn upplýstur um mikilvægi mitt hætti ég að trúa því að ég skipti nokkru máli. Ef þetta væri satt þyrfti ekki að hamra svona á því.

Tags: barneignir, Svíþjóð

This entry was posted on Wednesday, August 19th, 2009 at 7:35 am and is filed under Fjallabaksleiðin. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.