Hið flókna

„Auðvitað hlýt ég að vera sammála því, segi ég í trúnaði við verðlaunaskáldið, allt þetta rugl með ljóðskáldahópa og hreyfingar er kynningarbrella fyrir skáld sem ekki búa yfir hugmyndaríki til að staðfesta fágætt einstaklingseðli sitt í formum og röddum sem ómögulegt er að þekkja í sundur frá öðrum verðlaunaskáldum sem veita hvert öðru verðlaun í panelum og dómnefndum sem kerfisbundið útiloka hverja einustu örðu hins einstaklingsbundna sem tjáð er með sérstæðum tóni, orðfæri, setningarbyggingu eða formi. Svo sannarlega neyðist ég til að viðurkenna, segi ég við pólitískt skuldbundna akademóninn, þessi ljóðlist skilur út undan flest fólk í heiminum (sem hefur ekki enn lært ensku!); hún hefur snúið baki við hinum venjulega lesanda með því að gera enga tilraun til þess að ná til hans eða hennar. Og já, vissulega, herra prófessor, verð ég einnig að viðurkenna, þó það virðist vera í andstöðu við síðasta punkt yðar, að öll þessi skáldskaparfræði er bara tilraun til að krækja í lesendur, sem umbreytir verkunum í enn eina söluvöruna. Auðvitað er það rétt hjá ykkur, segi ég við þá fáu vini sem ég á eftir, að nú þar sem ég er orðinn ljóðskáld-prófessor við Háskólann í Buffalo hef ég hörfað upp í Fílabeinsturn, fjarri þeim daglegu samskiptum sem ég eitt sinn átti, þegar ég var ljóðskáld-kontóristi á Manhattan, við hina fjölbreyttu alþýðu Bandaríkjamanna … þá sem ég hitti á ljóðakvöldum og myndlistaropnunum niðri í bæ.

Og auðvitað er það hneyksli, segi ég við nemendur mína, að Bandaríkjamenn skuli þjást af athyglisbresti, eins og sagt hefur verið frá í Time Magazine, sem ætti jú að vera með þessi mál á hreinu, þar sem tímaritið er einn helsti smitberi sjúkdómsins sem það harmar, með þessari „þú getur aldrei einfaldað nóg” nálgun á prósa og óstöðvandi kynningu ritsins á formeltum menningarafurðum. Og þar sem við vitum öll að nemendur geta ekki haldið þræði í symbólisma hinna línulegu, hefðbundnu ljóða, hvernig getum við þá mögulega búist við að þeir lesi þessi enn flóknari ljóð sem þú virðist staðráðinn í að koma inn á nemendur, grípur einn yngri kennaranna fram í, sem í sínum eigin tímum reynir ákaft að sýna fram á hugmyndafræðilegar sprungurnar í poppmenningu samtímans? Þú vilt taka hluti sem virðast aðgengilegir og línulegir, svara ég, og sýna fram á hvernig þeir séu flóknir og ólínulegir; ég vil taka hluti sem virðast flóknir og ólínulegir og sýna hvernig margslungin gerð þeirra gerir þá aðgengilega í merkingunni heyranlega (endurskoðanlega). Og, held ég áfram, bandandi út höndunum og hraða á máli mínu á meðan augu kollega minna byrja að snúast á sporbaug, er ekki ólínuleiki hinnar svonefndu sundurlausu ljóðlistar einmitt snertipunktur við hversdagslegar menningarupplifanir flestra Norður-Ameríkana, þar sem lagskipting ólíkra diskúrsa er óhjákvæmileg afleiðing útvarpshnappa, kapalsjónvarps, símans, auglýsinga, eða einmitt, í öðrum rúmfræðilegum skilningi, borga? En eru ekki auglýsingar og söluvöruvæðing menningarinnar til marks um neikvæða þróun, sem truflar hinn opinbera intellektúal framtíðarinnar, ætti ekki ljóðlistin að standa gegn þessari þróun; og er ekki sú tegund ljóðlistar sem þú talar fyrir bara uppgjöf gagnvart firrtum, brotakenndum diskúrs póstmódernísks kapítalisma? Ef þú vilt svo vera að láta, svara ég eins og Eyrnaslapi, eins og ég hafi komið auga á sjálfan mig í Gap-auglýsingu (Robert Frost klæddist Khaki: „the gaps I mean”). En það getur ekki verið bæði og: form nýjungagröðustu ljóðlistar módernista og eftirstríðsskálda er kannski ekki sú hindrun sem þú heldur að það sé, og notaðu það ekki sem afsökun til að vísa verkunum á bug sem esóterískum. Hvorki hliðskipun né undirskipun á í eðlislægu sambandi við ljóðlist, menningarlega andspyrnu, eða aðgengileika: mistökin eru að djöfulgera róttækar hliðskipanir sem hvorutveggja vanhugsaða afurð þess versta sem á sér stað í menningunni og á sama tíma sem esóterík, en ég vil benda á að þessi tiltekna mótsögn er sérlega áhrifaríkt tól til þess að styrkja menningarlegt forræði í fjölmenningarlegu umhverfi. Og varast skaltu hlutverk hins opinbera intellektúals, vinur minn góður, því þegar The New York Times byrjar að tala um annað hvort dauða eða endurfæðingu opinberra intellektúala, þá hlýtur það að minna okkur á að intellektúalisminn, sem tegund málvísindalegrar rannsóknar, hefur um langt skeið verið bönnuð á síðum þess og að opinberir intellektúalar sem ekki voru tilbúnir til þess að láta deyfa í sér tungurnar til að geta betur valdið lesendum sínum hugsunarbresti og -röskun, voru settir út af sakramentinu fyrir löngu síðan og brottrækir gerðir af þessum vettvangi og öðrum þeim sem setja menningunni standardinn.“

Charles Bernstein - úr ritgerðinni Revenge of the Poet-Critic. Þýðingin er mín.

Leave a Comment