Atómskáld
Íslenski módernisminn í ljóðagerð var ekki bara fjarska seint á ferðinni, heldur ljóðaði hann sig aldrei nema hálfa leið að marki. Á meðan Gertrude Stein, Ezra Pound, Hugo Ball, Francis Picabia, e.e. cummings, Hilda Doolittle og félagar rifu tungumálið á hol, sneru öllu á hvolf og dönsuðu eins og þau ættu lífið að leysa ákváðu íslensku formbreytingarmennirnir - eins og Eysteinn Þorvaldsson er svo næmur að kalla þá (til mótvægis við formbyltingarmenn) - að sleppa eins og kannski öðru hverju rími og þriðja hverjum stuðli. Og taka upp frjálsa línulengd og línufjöld. En það merkilegasta við þetta pauf er kannski hversu mikil bylting þetta var, og það var hún einungis fyrir það hve íhaldssamur þessi heimur er hér á landi, hversu ómóttækilegur fyrir nýjum hugmyndum (ekki bara erlendum, heldur öllum sem eiga ekki 30 ára hefð að baki sér, minnst). Og sjálfsagt var þetta líka hugleysi í atómskáldunum að ganga ekki lengra - þeir hefðu kannski verið drepnir - þótt það spili inn í sterkt að þar sem þau voru að meðtaka áhrif (fyrst og síðast í Frakklandi og Svíþjóð) var upphaflegur byltingarofsi módernismans farinn að ganga til baka. Íslensku atómskáldin vitnuðu gjarnan til Eliot eins og gengur, sem áhrifavalds - en þar láðist þeim að setja það í samhengi. Atómskáldin voru æskukveðskapur Eliots - Ástarlag J. Alfreðs Prufrock en ekki Eyðilandið - og þó bæði séu mögnuð ljóð, þá er bara annað þeirra óumdeilanlegt snilldarverk.
(myndin hér með er af Gísla á Uppsölum að lesa grein um atómskáldin í Lesbók Morgunblaðsins)
Leave a Comment