Hamskiptin

Rétt er og skylt hverjum fullburða manni að nýta sér þau tímamót er á vegi hans verða - líkt og reiðmaður íhugar vegamótin og velur sér leið - til að horfa sér um öxl og ígrunda mál eilífðar og þess er gerst hefur í tímans rás, þeim eilífa flaumi. Við þann lífsins aldurshjalla er mætir skáldaugum er aldrei blunda, og kenndur er við þrítugt - eða fertugsaldur hjá þeim er dýpra vilja taka í árinni (ho ho ho) - er hefð að rithöfundar afklæðist heiðurshaminum ‘ungskáld’ og láti hann öðrum í té. Ekki er það ætlan vor að skorast undan þeirri skyldu vorri. En fyrst vildum vér fáein orð segja um þá kynslóð sem ætlast er til að komi ‘á eftir oss’.

Í fyrsta stað er það öllu bærilega fránu fólki auðsjáanlegt - og nú vona ég að ekkert okkar sé orðið svo kalkað af blindu að hann eða hún sjái það eigi í gegnum glákuna - að næstu kynslóðir eru vannærðar andans afætur, eftirhermulistamenn, ólæsir apakettir og auðnuleysingjar sem enga virðingu bera fyrir list sinni eða annarra. Í allra bestu tilvikum kann þetta fólk grundvallaratriði í stafsetningu, en mikið lengra nær það sjaldnast, svo lítil er döngun þeirra til handverks þeirrar göfugu listgreinar sem þau hafa þó kosið sér að þjóna.

Í annan stað lyktar þetta fólk eins og grámyglað hvítkál, þau eru síþvöl um brá og flóttaleg til augnanna, hafa engan skilning á stéttabaráttu né mætti orðanna - og kasta þeim því frá sér af ábyrgðarleysi líkt og orðin væru jafn merkingarlaus og lítilsverð og þeirra eigin hripleku, botnsleiktu sálir.

Í dag eru rétt tíu ár í að vér hefjum reið vora niður þann grösuga dal þar sem dveljast “ástsælir höfundar þjóðarinnar”, en í dag hefst löng og mikil ganga - fjórfætt - um steikjandi eyðimörk “hins efnilega”.

Ungskáldahaminum hefur verið kastað.

Sá sem grípur hann má gjarna láta vita af sér. Vér skulum svo taka að oss að tilkynna hamskiptin til Rithöfundasambandsins.

Nýhil kvartar til ráðherra

Smellið á myndina til að sjá fréttina í fullri stærð.

Brandarablandarar V: Hvort sé rétt að leika guð í þessu máli

Fimmta ljóðið í stafrænum ljóðabálki mínum og Jóns Arnar Loðmfjörð nefnist Hvort sé rétt að leika Guð í þessu máli . Ljóðið er unnið upp úr gúgli á „málvillunni“ „hvort sé“. Ljóðið var tekið sem dæmi um „misbitastæðan“ kveðskap bókarinnar í dómi Kristrúnar Heiðu Hauksdóttur á Kistunni, og sagði: „Þessi höfundargjörð að henda tungumálinu í blandarann og týna svo ljóð upp úr gumsinu sýnir fram á fáránleikann í tjáningunni en verður útreiknanleg þegar líður á síðurnar. Höfundurinn fæst við orð en áherslan á merkinguna týnist í þessum óvæntu tengingum eða í það minnsta er örðugt fyrir lesandann að fóta sig í þessu sporti, leikurinn er kunnuglegur en lesandinn þekkir ekki reglurnar. Það er gott að vera fullur af ljóðum en maður verður ekki fullur af þessum kokteil þó það sé gaman að lesa bókina. Það er kannski ekki yfirlýst markmið ljóðalesturs að það eigi að vera gaman en titill þessa verks gefur það samt til kynna. Eiríkur hendir gaman að ljóðum og tungumálinu um leið. Reyndar klikkir hann út með tilvitnuninni á bókarkápunni: „Ágætis tilraunabókmennt en skortir allt fagurfræðilegt inntak“ og leggur gagnrýnandanum þar með orð í munn.“

Ljóðið má nálgast með því að smella hér.

Upplestur í Vilnius

Uppruni tegundarinnar

Nordic Poetry Center

Norræna ljóðamiðstöðin er loksins komin almennilega í loftið. http://npc.nokturno.org/

Heim frá Litháen

Í gærmorgun sat ég í sólskininu á grasflöt í Jurbarkas í Litháen og horfði á helstu andófshöfunda norðurlanda og Litháen narta í snittur á meðan undir tók í steríógræjunum af hreinum júrótrass-unaði. Ég er enn að melta þá tugi upplestra og fyrirlestra sem áttu sér stað á hinu Norræna sumri í Litháen - þar sem þemað (já, ef ekki bara hreinlega konseptið !) var ‘Rithöfundurinn og andófið’, sem eru skemmtilegir ákveðnir greinar. Flest var á einhvern hátt sögulegt - uppruni kvenrithöfunda í Litháen, andófskvæði á Sovét-tímanum eða avant-garde undir lok þess tíma (tveir stórir póstar í amerískri tilraunalist, Jonas Mekas og George Maciunas, voru Litháar og í landinu sjálfu var starfrækt fluxus-hreyfing). Samtímaandófið birtist helst í hópnum Castor & Pollux, en er allt einhvern veginn í gæsalöppum - einhvers konar enduröpun framúrstefnuláta (Castor & Pollux er hópur gagnrýnenda og fræðimanna sem reif í sig litháískan menningararf undir þessu dulnefni, og hefur staðið fyrir gjörningum þar sem ‘andóf’ er sett á svið á einn hátt eða annan). Útlendingarnir á hátíðinni voru, að mér undanskildum, Maja Lundgren frá Svíþjóð, sem fjallaði um bók sína Myggor och tigrar og stöðu kynjanna í sænskri kúltúrpólitík, Vigdis Hjorth frá Noregi, sem fjallaði um kynferði höfunda og fyrirmyndir kvenna (drykkjusjúkar sjálfseyðandi konur á borð við Blixen og Plath, og Tuomas Kyrö, sem viðeigandi nokk talaði um um sitt innra líf - baráttuna við sjálfan sig, andófið gagnvart eigin tilhneigingu til að samræmast og aðlagast þeim heimi sem samþykkir mann, án þess að maður hafi nokkru sinni velt því fyrir sér hvort maður samþykki heiminn (eða jafnvel, eins og í hans tilfelli, alltaf verið á móti þessum heimi).

Mitt erindi, The rebellion and apathy , má lesa með því að smella hér .

Litháar eru mjög hrifnir af norðurlöndum og tala um þau af mikilli virðingu. Ég hálfskammaðist mín fyrir það hvernig Íslendingar tala yfirleitt um Litháa - einfalt gúgl leiðir líka í ljós að á þá er vart minnst öðruvísi en til að tala um glæpi, ýmist með neikvæðum (’Litháar nauðga’) eða jáneikvæðum (’Ekki allir Litháar nauðga’) formerkjum. Staður þeirra í íslenskri umræðu er þar, en þrátt fyrir nokkurn fjölda litháískra innflytjenda á Íslandi vitum við held ég almennt töluvert minna um þá en þeir um okkur.

Við ljúkum þessu á hinum stórfenglega Jonasi Mekas, að tala um hina yndisfögru Britney Spears, og hárið á henni:

Löggiltur

„Eiríkur Örn Norðdahl skáld og rithöfundur hefur nú bæst í hóp rithöfunda Máls og menningar og mun í ár gefa út á vegum þess þýðingar sínar á úrvali ljóða bandaríska beat-skáldsins Allens Ginsberg og auk þess frumsamda myndljóðabók og disk með upplestri á eigin ljóðum. Eiríkur Örn (f. 1978) hefur verið helsti forsprakki bókaútgáfu Nýhils frá upphafi og staðið fyrir mörgum uppákomum á vegum hennar. Undir þeim merkjum hefur hann gefið út ljóðabækur sínar en líka unnið fyrir aðrar bókaútgáfur, einkum þýðingar. Þó kom fyrsta skáldsaga hans, Hugsjónadruslan, út hjá Máli og menningu (2004). Helstu bækur hans aðrar eru Heimsendapestir (Nýhil 2002), Nihil obstat (Nýhil 2003), skáldsagan Eitur fyrir byrjendur (Nýhil 2006), Blandarabrandarar (Nýhil 2005), Handsprengja í morgunsárið með Ingólfi Gíslasyni (Nýhil 2007) og Þjónn, það er Fönix í öskubakkanum mínum (Nýhil 2007). Eiríkur Örn hefur skrifað fjölda greina og bókaumsagna í Tímarit Máls og menningar á undanförnum árum. Hann hlaut í ár Íslensku þýðingaverðlaunin fyrir Móðurlausa Brooklyn eftir Jonathan Lethem sem kom út hjá Bjarti í fyrra. Mál og menning fagnar liðsauka Eiríks Arnar og býður hann velkominn.“

Af heimasíðu Forlagsins.

Maður er sem sagt orðinn löggiltur.  Read the rest of this entry »

Brandarablandarar IV: Vitnað í Ngin Tom

Fjórða ljóðið til að birtast úr hinni smásmjúgandi rafbók Brandarablöndurum, er Vitnað í Ngin Tom. Ljóðið er unnið upp úr módernísku meistaraverki Steins Steinarr, Tímanum og vatninu. Ljóðið kyrjar Eiríkur Örn Norðdahl og hefur þriðjungsnafni hans Jón Örn Loðmfjörð spunnið við það minimalískar sjónmyndir sem hann segir „lágvært muldur þrætt í tónvæna síframúrstefnu“.

Smellið, þrýstið, sláið og/eða ýtið hér til að sjá ljóðið.

Mugison og gráðugir gyðingar

Á föstudagskvöldið var ég staddur á Næsta bar þegar þekktur menningarmógúll íslenskur kallar mig yfir til sín. Ég geng að borðinu þar sem hún sat og heilsa. Hún horfir á mig skælbrosandi og ægilega glöð og spyr: „Er það ekki Mugison sjálfur?“

Svo er Hirsi-Ali víst að skrifa barnabók sem heitir Adam og Eva. Hún fjallar um Adam, sem er sonur múslima (að því stóð í mogganum - og væntanlega ekki múslimi sjálfur) og múslimarnir foreldrar hans berja hann og misþyrma. Eva er dóttir ágjarnra gyðinga. Fjallar bókin um vinskap þeirra. Sagðist Hirsi-Ali telja að bókin myndi verða umdeild, eins og önnur hennar verk, en maður þyrfti að ögra til að koma af stað opinni umræðu.

Það var nú það. Enda löngu kominn tími á að einhver opni á þá umræðu að múslimar séu ofbeldisfullir ofstopamenn sem þyrma ekki einu sinni eigin börnum og gyðingar gráðug svín. Sérstaklega hefur verið hljótt um þetta síðasttalda síðustu 60 árin eða svo. Enda má víst ekkert segja í þessu samfélagi lengur. En Hirsi-Ali lætur sko ekki slíkt stoppa sig. Hún lætur ekki hugsanafasistana segja henni hvað henni má og má ekki finnast, og tekur ekki þátt í badminton-leik rasista og öfgasinnaðra fjölmenningarsinna, svo vitnað sé í borgarskáldið Ágúst Borgþór. Þar fer sko kona sem þorir að hafa skoðanir.