Fyrir tveimur vikum síðan fór ég með rútu út á flugvöll meira og minna sannfærður um að Ameríka væri ekki til, og ef hún væri til, þá myndi hún aldrei hleypa mér inn í sig. Ótrúlegustu hryllingssögur bergmáluðu í höfði mér, um fólk fast í vegabréfsskoðun á meðan ristilskoðandi tollverðir hringsnúa í sér augunum yfir heimsku túristans sem tók ekki með sér eyðublað XT413 – en án þess fær maður ekki inngöngu í kvikmyndaskerminn – og mætti þar að auki í skóm með holum botni sem auðveldlega mætti fylla með sprengiefni. Í veskinu mínu var ég með hvorutveggja melatónín og koffín-töflur, til að lina útþotutaugunina í landi hinna milljón draumóra.

Flugið var langt en tiltölulega þægilegt, og ég sat einn í þremur sætum. Önnur kvikmyndin sem ég sá var Flugdrekahlauparinn. Um þá mynd og bók hef ég heyrt ýmislegt. Þeir sem eru hrifnir af henni segja hana hrífandi og manneskjulega, en þeir sem eru minna hrifnir segja hana væmna og útjaskaða. Sjálfum fannst mér eiginlega pólitíska víddin í henni stórkostlegust. Vískídrekkandi, vindlareykjandi vestræni pabbinn sem fussar á trúarbrögðin, er siðferðisleg þungamiðja myndarinnar (þótt hann sé ekki fullkominn – dálítið svona eins og kapítalisminn er góður því hann reddar okkur stórum sjónvörpum, þótt hann kosti stundum mannslíf) – og svo að staðsetja hana annars vegar við innrás kommúnista og hins vegar á talibanatímanum. „Jæja börnin góð, í sumarmyndinni í ár fáiði útrás fyrir hatur ykkar á múslimum og sovétmönnum – tveir fyrir einn, vesgú!“

Ég lenti í Bandaríkjunum upp úr þrjú eftir hádegi. Eftir nokkuð moj við hraðbanka fékk ég loksins út peninga, fann neðanjarðarlestarkort og konu sem vildi aðstoða mig. Ocean Parkway? sagði ég. No problem, svaraði konan, og benti mér á Ocean Parkway neðanjarðarlestarstöðina. Það tók mig tæpa tvo tíma að komast þangað, enda skipti ég einu sinni vitlaust um lest á leiðinni.

Í neðanjarðarlestinni (sem er alveg eins og í bíó) sá ég meðal annars auglýsingu frá dr. Creflo A. Dollar sem var að auglýsa nýjustu sjálfshjálparbókina sína. Í auglýsingunni kom fram að meðal þess sem læra mætti af bókinni væri að „develop godly character“. Þetta fannst mér sjarmerandi. Raunar þótti mér ótrúlega mikið til þess koma hvað textaveruleikinn í Bandaríkjunum er yfirgengilegur – því mér hefur oft þótt hann heldur öflugur hér austanmegin.

Ég gisti við Ocean Parkway 81, hjá Gary Sullivan og Nödu Gordon. Þegar ég kom upp úr lestinni leit ég í kringum mig eftir númer 81. Fyrsta númerið sem ég sá var 3247. Ég vonaði innst í barnslegu hjarta mér að hérna ætti hver húsaröð sitt þúsund og þetta væri ekki nema kannski 20 mínútna gangur. Það rættist auðvitað ekki og það tók mig þrjá tíma að ganga yfir hálfa Brooklyn (bókstaflega – frá Coney Island upp að Prospect Park) með allan farangurinn á bakinu.

Þegar ég kom heim til Gary og Nödu gekk ég síðan upp vitlausan stigagang, og þurfti að fara alla leiðina niður aftur og upp á öðrum stað. Ég heilsaði upp á fólkið, fékk bjór að drekka, henti mér í sturtu og fór svo með Gary upp í Park Slope, sem er hinumegin við Prospect Park, þar sem við settumst á veitingastað – ég át kvöldmat og við supum bjór fram yfir lokun. Í Bandaríkjunum má auðvitað ekki reykja á börum, eins og allir vita orðið, en það sem ég vissi ekki er að (allavega í New York) virðist það alsiða að þegar búið er að loka barnum (hætt að selja veitingar) tendri sér hver kjaftur í sígarettu. Og menn sitja á barnum í dágóðan tíma eftir að barnum lokar. Þegar við Gary höfðum fengið nóg fundum við okkur „Car service“ – sams konar bílaþjónustu og Minna & félagar í Móðurlausri Brooklyn nota sem yfirvarp fyrir spæjaraþjónustu sína – og létum þá keyra okkur heim.

Þegar ég vaknaði daginn eftir var Nada farin í vinnuna, en Gary gaf mér kaffi og morgunverð, lét mér í té lykil með þeim skilaboðum að það þyrfti að jugga honum vel og vandlega í lásnum, og fór svo sjálfur að vinna. Ég fór inn á nágrannanetið og skyndilega helltist yfir mig holskefla af hamingjuóskum vegna þýðingaverðlaunanna – sem ég hafði vart undan að þakka fyrir. Móðurlaus í Brooklyn, sendi ég móður mína á athöfnina í minn stað, og var það mál manna að hún hefði sjarmerað alla upp úr skónum – og kemur mér ekkert á óvart.

Ég hafði hins vegar lofað að koma mér út í tíkallasíma og bjalla í Val Brynjar Antonsson, sem er búsettur í New York, eins fljótt og mér væri frekast unnt – og út komst ég á endanum. Ég gekk út í matvöruverslun og spurði kóreska kaupmanninn hvort hann seldi fyrirframgreidd símakort (mér er fyrirmunað að kalla þetta frelsi), og eftir eitthvað japl, jaml og fuður skildi hann hvað ég átti við og ég að hann átti ekkert slíkt. Símaklefinn fyrir utan lét eins og númerið hjá Vali Brynjari væri long-distance, og stal af mér tveimur dollurum áður en ég gafst upp og hélt niður á Manhattan í ævintýraleit.

Ég fór úr vagninum nálægt Chinatown og gekk þar í gegn. Það er líka alveg eins og í bíó. Allir eru asískir, skiltin öll á kínversku og gríðarlegur troðningur af fólki. Mér skilst síðan að í Flushing, Queens, sé þetta ennþá svakalegra, og bókstaflega ekki hægt að sjá muninn á sumum götum þar og öðrum í Peking. Einhver sagði að jafnvel McDonalds skiltin væru á kínversku.

Ég rölti meira og minna út í loftið, eins og ég geri jafnan í nýjum borgum, en á svæði sem ég taldi víst að væri áhugavert, og reyndi að umkringja mig sífellt hærri byggingum – sem leiddi mig auðvitað í fjármálahverfið. Þar gekk ég inn á dvergvaxinn Starbucks og hugðist kaupa mér amerískt kaffi (í fyrsta skipti á Starbucks) en guggnaði síðan á öllu úrvalinu (ég fæ kvíðaköst þegar mér er gert að velja of mikið of hratt) og greip vatnsflösku og samloku, sem hvorutveggja kostaði miklu meira en góðu hófi gegnir, og hlammaði mér á steinsteypubekk við Wall Street, át og horfði á fólkið ganga hjá. Mér finnst alltaf jafn undarlegt að sjá mikið af fólki í jakkafötum á sama stað, án þess að það sé veisla í gangi. Mér finnst líka eitthvað úrkynjað við að spariföt séu orðin að vinnufötum. Fyrir mér eru vinnuföt bláir samfestingar, eða appelsínugular sjóklæðasmekkbuxur. Eða eitthvað af náttfatataginu, ef maður er svo heppinn að geta unnið heima hjá sér (hipp hipp húrra! húrra! húrra!).

Þegar ég hafði lokið við matinn ákvað ég að finna hið alræmda Ground Zero. Ég var ekki með neitt götukort, og man ekki við hvað ég miðaði – sjálfsagt ekki neitt, enda tók þetta ægilega langan tíma og ég vissi ekki einu sinni að ég væri kominn þegar ég kom. Alltíeinu stóð ég bara þarna. Og það var ekki nokkurn skapaðan hlut að sjá. Byggingarsvæði. Stór grindverk. Ég gekk í kringum þetta og leitaði að inngangi. Hugsaði: Einhvern veginn hlýtur páfinn að hafa komist inn. Á stöku stað sá maður glitta í holu á milli grindverka. Holu í jörðunni. Ég gekk allan hringinn í kring, fann engan inngang, og þrammaði vonsvikinn niður að sjó. Ég hafði einhvern veginn gert ráð fyrir að þeir væru meira sentímental en svo að 6 og hálfu ári eftir voðaverkið væri ekki einu sinni logandi kerti á svæðinu.

Við hafið fann ég fólk á línuskautum, skokkara og Styttuna af frelsi. Ég settist á bekk fyrir utan veitingastað sem auglýsti sérstaklega að þar væri boðið upp á gott útsýni, kveikti mér í sígarettu og áttaði mig á að í beinni línu á milli mín og styttunnar var stórt laufblað sem gerði það að verkum að ég sá hana ekki og hún ekki mig. Ég íhugaði að færa mig aðeins til hliðar, en ákvað svo að gera það ekki, heldur hallaði mér þess í stað annað veifið og gjóaði á hana augunum laumulega. Mér finnst hún ósköp falleg. Mig langaði samt ekki að fara út í eyjuna, því ég var svo hræddur um að verða fyrir vonbrigðum. Mér hefur nefnilega verið sagt að hún sé svo lítil.

Ég opnaði tölvuna mína og bar saman símanúmerið á blaðinu, við símanúmerið í tölvunni, og sá að ég hafði breytt fjórum í einn og verið að hringja tóma vitleysu þegar símakassinn stal af mér peningunum. Ég pakkaði saman og hélt aftur inn á eyjuna, fann mér nýjan tíkallasíma og náði í Val. Við mæltum okkur mót upp úr kvöldmat til þess að fara saman á múm-tónleika í sal svartra frímúrara í Brooklyn (The Masonic Temple) um kvöldið. Þá gerði ég aðra tilraun til þess að kaupa mér kaffi á Starbucks, en guggnaði enn á ný. Í þetta skiptið endaði ég með eitthvað greipdjús og fékk mér sæti og fór á netið. Þvínæst fór ég á Ocean Parkway, setti símann minn í hleðslu (ég notaði hann sem klukku, þó hann virkaði ekki í BNA, en það er gríðar orkufrekt fyrir hann að ná ekki sambandi við þjónustukerfi, því hann leitar stanslaust) og fékk mér hænublund.

Við Valur hittumst á Union Square og skelltum okkur á mexíkanskan skyndibitastað, þar sem enn á ný var níðst á valkvíða mínum og ég neyddur til að taka alls kyns ákvarðanir um fæðið sem ég var að kaupa. Þess má geta að ég er líka pólitískt mótfallinn þessu. Ég get alveg gert mér samlokur heima hjá mér. Það sem ég borga fyrir á veitingastöðum er sérfræði kokksins – uppskriftin.

Á múm-tónleikunum rákumst við á kraðak af Íslendingum, eins og vera ber – Huldar Breiðfjörð og vin hans, sem hét Haddi að mig minnir, Varða (goes Europe og fer á vertíð), Lóu Hlín og Árna Plúseinn (FM Belfast) og eitthvert rifrildi af hinum og þessum – auðvitað Hjaltalín, sem var að hita upp fyrir múm. Svo var eftirpartí á bar, þar sem FM Belfast spilaði margan slagarann í slagtogi við gamla Örvar. Þangað inn ráfaði meðal annars maður sem sagðist vera liðþjálfi fyrir sjóhersselina, og hét Lenín Alexander. Hann var að villast, sko. En hann var voða hress, og vildi að endingu taka Val heim með sér – en það fór reyndar svo að Valur tók mig með sér heim í staðinn.

Ég vaknaði á sófanum hjá Vali í Jackson Heights, kveikti á sjónvarpinu og horfði af áfergju. Í Evrópu horfir maður á amerískt sjónvarp, en það er samt dálítið eins og hamborgararnir og kókið – það er ekki alveg á fullu blasti. Í Ameríku er sjónvarpið á fullu blasti og mann svimar þegar maður er þunnur og óvanur. Annað hvert orð er blípað út og teiknimyndirnar eru allar einhverslags útgáfur af litlu gulu hænunni: þú berð ábyrgð á þér sjálfur og það er enginn að fara hjálpa neinum neitt hérna, góði minn. Enda skilst mér að bandarískir vinstrimenn líti vart svo á að fátækt sé vandamál, heldur hitt, að vel gefið fólk sem fæðist í fátækt geti ekki komið sér úr henni. Skítt með hina, sem ekki eru bóklæsir, þeir eiga þetta skilið.

Þegar ég hafði þreyst á að bíða eftir að Valur vaknaði fór ég og vakti hann sjálfur. Síðan dró ég hann út og lét hann fara með mig á amerískan dæner. Það er fátt fallegra í heiminum en amerískir dænerar. Ég fékk mér hamborgara og franskar, að hætti heimamanna, og stóra kók – einnig að hætti heimamanna. Með þessum fengum við vont uppáhellt kaffi með endalausri ábót (og það var séð til þess að maður kæmist aldrei lengra en niður hálfan bollann) sem minnti mig á unglingsárin á Sjallanum (heitnum) á Ísafirði og ég varð allur meyr að innan.

Valur þurfti að fara að undirbúa brúðkaupið sitt, sem verður í sumar, og ég fór heim. Þar var ég áreiðanlega korter að opna dyrnar með vafasama lyklinum sem Gary lét mig fá. Henti mér í sturtu og tók svo lestina upp á Bergen street og fékk mér kaffibolla með Jonathan Lethem og 11 mánaða gömlum syni hans. Það var heldur óinspírerað samtal af beggja hálfu, eins og oft vill verða þegar ókunnugir hittast án þess að hafa neitt sérstakt að tala um, en vilja samt hittast út af einhverjum furðulegum tengslum. Jonathan sagði mér hins vegar ýmislegt um Bandaríkin – og tók dálítið annan pól í hæðina með New York en (nærri því) allir aðrir New Yorkerar. Hann sem sagt sagði ekki að New York væri „ekki í alvöru Bandaríkin“, eins og klisjan hljómar, heldur að Bandaríkin væru að minnsta kosti 12-15 mjög ólíkir staðir, svipað og Evrópa – sem mér fannst hljóma skynsamlegar en klisjan, enda er New York algerlega erki-amerísk og epícentrísk fyrir menningu Bandaríkjanna. Annars vorum við voða mikið bara að tala um hvað veðrið væri fínt og hvað bandarísk byssumenning væri geggjuð – ég kunni samt ágætlega við hann og held það hafi alveg verið gagnkvæmt.

Loks kom konan hans og sótti hann og soninn og fór með þá heim. Ég rölti aftur í neðanjarðarlestarstöðina og hélt upp á Bowery – þar sem var upplestur um kvöldið á Dixon Place. Ég byrjaði á að rölta aðeins fram og til baka, og mér til mikilla vonbrigða er Bowery ekki sérstaklega áhugaverð gata – en mér var tjáð hún hafi verið það áður fyrr, eins og svo margt í New York. Þá fékk ég mér að borða (meiri ameríska hamborgara) og rakst á Gary Sullivan og Benjamin Friedlander, sem gisti líka hjá Gary og Nödu, en var nýkominn. Gary tjáði mér að nágranni hans hefði heyrt mig jugga lyklinum í skránni hjá sér og hringt á lögregluna, sem hefði haft samband við hann og sagt að það væri risavaxinn maður með hatt að reyna að brjótast inn hjá honum.

Dixon Place er fáránlega lítill staður. Hann var að vísu pakkaður, en engu að síður afskaplega lítill. Brandon Downing sýndi tvær stuttar myndir af nýjum disk sem hann var að gefa út – endurdöbbað klippidót, sem var stórsniðugt. Rob Fitterman las texta á meðan Rob Fitterman á skjánum eldaði mat, og fór svo að debetara við sjálfan sig á skjánum. Nada Gordon flutti Neo-Benshi verk, þar sem hún döbbaði myndbrot „live“ með ljóðum, og Kim Rosenfeld söng ljóð við atriði úr einhverri myndanna um Bleika pardusinn. Þá voru flutt nokkur leikrit, og fór ég með hlutverk James Brown í „The Secret History of the 60′s“ eftir Mitch Highfill, auk þess sem ég las Pol Pot á íslensku og ensku.

Eftir upplesturinn var haldið á bar, og svo heim.

Daginn eftir eldaði Gary kalkúnabeikon og egg fyrir okkur Ben, og svo fórum við í göngutúr í gegnum Prospect Park – villtumst og fundum loks Mitch Highfill og Kasey Mohammad. Ben fannst bleiku trén í garðinum alltof hvít, en Gary hélt uppi kröftugum fagurfræðilegum vörnum fyrir þau. Þá fórum við Ben upp í Harlem, þar sem við tókum æfingu með Flarfestru Drews Gardner fyrir laugardagskvöldið. Flarfestran er spunahljómsveit, og gekk þetta að mestu út á að læra ákveðin trix og bendingar. Drew (og Katie Degentesh, kærasta hans, sem kom til Íslands á ljóðahátíð 2006) búa í Sugar Hill í glæsilegri „middle income projects“ íbúð við hliðina á Jackie Robinson Park.

Síðan hittist stór hluti gengisins á mexíkönskum veitingastað nálægt Bowery, þar sem ég fékk þá allra bestu paellu sem ég hef smakkað á ævinni. Næst var haldið í útgáfupartí hjá James Sherry, sem er útgefandi nokkurra flarf-skáldanna – og gaf út langpo skáldin í denn, og skrifar auk þess sjálfur. Á þessu New York „lofti“ voru víst hin goðsagnakenndu langpo-partí haldin í gamla daga – og hitti ég meðal annars Charles Bernstein og Ron Silliman í þessari veislu, þótt ég hefði nú reyndar lítið spjallað við þann síðarnefnda, og Ara Shirinyan, sem er útgefandi Kenny Goldsmith. Þarna gekk fólk um og skiptist á nafnspjöldum, og mér leið eins og algerum lúða að vera ekki svo veraldarvanur að eiga litprentað nafnspjald.

Daginn eftir hófum við Ben daginn á því að fara í St. Marks Bookshop, þar sem ég eyddi 150 dollurum í að kaupa mér „andkapítalíska gjörninga“ (eins og ég kallaði ljóðlistina í Lesbókinni á síðustu helgi). Þar fyrir utan búðina sáum við svo mann fróa konu upp við húsvegg við fjölfarna götu. Það var voða spennandi. Og þau virtust skemmta sér vel, en mér sýndist þau reyndar líka vera á einhverjum eiturlyfjum.

Næst fórum við að St. Marks Church, þar sem var að klárast minningarlestur um Barböru Guest – þar hittum við aftur James Sherry og fleiri, og röltum niður á Bowery Poetry Club, þar sem Thomas Fink og Elisabeth Willis voru að lesa. Ég varð sérstaklega hrifinn af Fink, sem er líka fanta lesari – og Elisabeth var ágætt, þó hún kannski virki betur lesin en heyrð.

Næst á eftir þessum viðburði var aðal Flarf-kvöldið. Í pásunni á milli rakst ég aftur á Charles Bernstein, og síðan á Eileen Myles – hverja ég þýddi fyrir síðustu Stínu – og var hvorutveggja mjög gaman.

Flarfestran lék undir öllum atriðum – og spilaði ég á gítar, og Katie Degentesh var á bassa, en restin voru pró músíkantar, og allt undir handleiðslu Drews Gardner. Þegar kom að mér að lesa, lét ég frá mér gítarinn, og las Thou shalt not Morgan. Valur Brynjar tók þetta upp á vídeó fyrir mig, en myndavélin var óvart stillt á frekar litla upplausn og Valur hélt henni lóðrétt, svo ég þurfti að klippa ennþá meira af henni – og ég endaði með að fikta í litunum svo óskýrleikinn yrði allavega pínu töff. Kvöldið tókst annars fjarska vel, og eru hugmyndir uppi um að gefa þetta allt út á geisladisk.

Næst var það matur og svo aftur heim til James Sherry að klára áfengið frá kvöldinu áður. Valur Brynjar og James náðu gríðarvel saman og sátu saman í sófanum og káfuðu á sálum hvors annars meira og minna allt partíið.

Svo leigubíll, og heim. Daginn eftir hitti ég Huldar Breiðfjörð á Burger King og hann tók viðtal við mig fyrir Viðskiptablaðið. Í fríhöfninni var alltaf verið að kalla upp „Christian Book“ (en svo er Bök borið fram á ensku) – ég gægðist í kringum mig, en sá hann ekki (og vissi reyndar betur en hann væri þarna, en þegar maður er sífellt að hitta fólk fer maður að búast við fleira fólki).

Það var leiðinlegra að fljúga heim en til Ameríku – enda var ég fastur á milli tveggja miðaldra finnskra kvenna sem sváfu alla leiðina og hleyptu mér ekki á klósettið. Maturinn var auk þess ógeðslegri en gengur og gerist. En það var gott að koma heim, þó frúin væri í Svíþjóð og ég væri einn í slotinu og þyrfti að fara til Brussel daginn eftir. Og meira um það síðar.

Tags: ljóð, ljóðlist, new york, upplestur

This entry was posted on Tuesday, May 6th, 2008 at 4:33 am and is filed under Fjallabaksleiðin, Um ljóðlist. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.