Þegar Ísafjörður tók á móti flóttamönnum …

Mér finnst merkilegt að horfa á sjónvarp, og lesa síðan umræðuna sem sprettur upp úr sjónvarpinu í öðrum miðlum. Þegar Viðar Þorsteinsson mætti í Silfur Egils í vetur var ítrekað haft eftir honum að það væru engir íslamistar í Evrópu - sem hann sagði aldrei.

Í gær sagði Egill sjálfur að hann ætlaði ekki að nota orðið „rasisti“. Nú skammast allir út í Egil fyrir að segja rasisti. Sem hann og sagði. En hann kallaði ekki Magnús Þór rasista.

Magnúsi Þór er hins vegar lítil vorkunn að vera kallaður rasisti, þegar hann leggur öll sín lóð á að draga úr ferðafrelsi útlendinga til Íslands - meðal annars frá því sambandsríki sem Ísland á að hluta aðild að - og ekki síst þegar hann reynir að koma í veg fyrir að flóttamenn komi í heimabæinn hans, sem hann lætur með eins og þar ríki fátækt sem sé sambærileg við örbirgð flóttamanna (hjálpum „okkur“ fyrst, síðan „hinum“, ef öllum „okkar“ verður nokkru sinni bjargað). Magnús Þór gerir því að auki skónna að þeir sem bent hafi á Ísafjörð, og móttöku flóttamanna þar fyrir hartnær áratug, sem dæmi um að móttaka flóttamanna geti heppnast mjög vel, geri sér ekki grein fyrir því að Akranes sé í allt öðrum sporum og félagslega kerfið þar sé ekki að nokkru leyti sambærilegt við það sem gerðist á Ísafirði 1996.

En svona svo það sé rifjað upp - þá var tíundi áratugurinn ansi svartur fyrir vestan. Ekki bara var nær allri fiskvinnslu á Ísafirði lokað á þessum árum, Guggan seld og efnahagurinn í rúst eftir kvótakerfið (en þá sögu ætti Magnús að þekkja) - heldur hefði hæglega verið hægt að benda á að við „ættum nóg með okkar vandamál“ að loknum tveimur snjóflóðum í nágrannasveitarfélögum árið 1995 (og einu stóru að auki á Ísafirði árið 1994), og sameiningu sveitarfélaga árið 1996 (sem kostaði mikið, og flutti til skuldir þannig að stóra sveitarfélagið stóð nokkuð verr en litli Ísafjörður á undan - að ekki sé minnst á þau aðlögunarferli sem þurfti að keyra í gegn). Reynslan af móttöku flóttamanna á Íslandi var auk þess töluvert minni - enda er öllu sómasamlegu fólki mikil skömm af dugnaðarleysi Íslands á þeim vettvangi, og þó það hafi eitthvað batnað á síðustu árum er engan veginn nóg að gert. Ég þykist þá líka viss um að einhverjir hafi verið á biðlista eftir félagslegu húsnæði (enda fóru ríflega 40 hús til andskotans árið áður - og öll sumarbústaðabyggðin í Tungudal árið þar á undan).

Þá var sama aðstoð í boði frá ríkinu - þetta eina ár, sem Magnús Þór hefur ítrekað svo ítrekað. En auk þess var efnt til söfnunar meðal bæjarbúa, sem gáfu föt og húsbúnað, og sjálfboðaliðar hjálpuðu til við að koma húsnæði þeirra í gott horf - stuðningsfjölskyldur mynduðu vinasambönd við flóttamannafjölskyldurnar - og þar fram eftir öllum margblessuðum götunum.

En þrátt fyrir þessar bágu aðstæður, datt engum (svo ég muni) í hug að bera saman eina eymd við aðra - það datt engum í hug að forgangsraða aðstoð eftir þjóðerni þess sem þurfti aðstoð, eða hvort hann gæti talað íslensku. Þess þá síður. Súðvíkingar, Flateyringar og flóttamennirnir áttu það sameiginlegt að búa við mikinn harm - og flóttamennirnir þar á ofan mikla nauð (eigandi ekki það bakland sem fólk í friðsælum löndum getur treyst á - fjölskyldu, sterkefnað ríkisvald og vestrænt ríkisfang).

Nú rétt í þessu var að ljúka lengsta uppgangsskeiði íslensks efnahags í manna minnum. Sem þýðir ekki að það séu ekki félagsleg vandamál á Íslandi - og að þau eigi að leysa af eins miklum móð og mönnum er frekast unnt. En það þýðir ekki heldur að við séum ekki aflögufær - sem þjóð, sem bæjarfélög, og já, oft líka sem einstaklingar. Magnús Þór er hinsvegar að leika pólitík - og það popúlíska, af kaldranalegustu sort (og vísar, eins og bræður hans í Evrópu, stöðugt á einhvern óljósan „almenning“) - þegar hann reynir að telja fólki trú um að hér sé einungis hægt að gera annað hvort eða, en ekki bæði og. Með því gerir hann lítið úr Akurnesingum (hvar ég á mikla fjölskyldu í föðurætt) sem ég hef fulla trú á að séu alveg jafn almennilegt fólk og Ísfirðingar (hvar ég var alinn upp, og á mína áa) - já, eða til dæmis Írakar af palestínskum ættum - og fullt eins reiðubúnir til þess að taka til hendinni í þeim tilgangi að draga dálítið úr þeirri ofgnótt eymdar sem ríkir í heiminum.


One Response to “Þegar Ísafjörður tók á móti flóttamönnum …”

  1. Siggi Says:

    Frábær samantekt, Eiríkur!

    Kveðjur yfir Eyrarsundið og Eystrasaltið frá Köben.

    s

Leave a Comment