Hæfilega blandað
Blandarabrandarar (die mixer witze)
eftir Eirík Örn Norðfjörð. 62 bls. Nýhil 2005
Nýhil heldur áfram krossgöngu sinni í íslenskt bókmenntalíf og hér er til umfjöllunar bók í ljóðabókaflokki sem ber hið snotra nafn Norrænar bókmenntir.
Blandarabrandarar er fjórða ljóðabók Eiríks Arnar Norðfjörð en auk þess hefur hann skrifað eina skáldsögu og lagt stund á þýðingar.
Þessi bók er réttnefnd blandarabók því í henni ægir og grúir af endurunnum setningum og orðum sett í samhengi ljóðsins.
Höfundur ritar eftirmála sem í sjálfu sér er líklega það bitastæðasta sem ég las í bókinni. Hann er einhvers konar leiðarvísir að bókinni eða jafnvel fyrir misvitra gagnrýnendur. Eiríkur er að eigin sögn ekki að finna neitt upp, aðeins að klippa og líma saman setningar sem eru til og hafa verið sagðar margoft áður.
“Collage”-ljóðin eða blandan sjálf grípa mig þó alls ekki. Einhvern veginn tekst höfundi að klippa saman á ankannalegan hátt allar “réttu” skoðanirnar. Hann er hæfilega svartsýnn, hæfilega kaldhæðinn, hæfilega byltingarkenndur og það er hæfilega mikið af bulli innan um hæfilega mikið af þjóðfélagsgagnrýni og þetta gerir að verkum að maður man varla hvort maður hefur lesið ljóðin einu sinni eða oftar.
“Til þess er það varðar” [sic]
hvað varðar not á innfluttu erfðaefni/ varðandi álver í Helguvík/ hvað varðar dioxíninnihald í frétt/ varðandi kynlíf og barneignir/ hvað varðar framleiðslu á frystum bolfiskflökum…”
Eftir lestur þessa texta, sem mér þótti næstum aldrei ætla að enda, var ég komin á þá skoðun að orðin “varðandi” eða “hvað varðar” eru afskaplega leiðinleg og allt of mikið notuð í tungumálinu.
Einna skást þykja mér ljóðin Naglasúpa I-IV sem ég hugsa að Eiríkur Örn myndi lesa skemmtilega upp. Einnig eru dagblaðafyrirsagnaljóðin nokkuð hnyttin, sérstaklega í ljósi undangenginnar umræðu um ritfjölmiðla. Hér er dæmi um eitt slíkt:
“Haukur Már Helgason: Bregður hnífi á háls sjónvarpsmanns – Fréttablaðið 22. október.”
Ef þessi hæfilega blanda af misvel mótuðum hugmyndum á að vera eitthvert stórkostlegt stílbragð þá missir það marks vegna þess að blandan er leiðinleg aflestrar. Þessi tilraun til tilraunamennsku mistekst vegna þess að í blandarann vantar tilfinnanlega eitthvað bitastætt.
Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir
Morgunblaðinu – janúar, 2006
Ath. Eins og sjá má er farið rangt með nafn höfundar hér að ofan, og í stað dagblaðaljóðs birtist bara titill þess. Svona birtist dómurinn, og rétt að endurbirta hann í sömu mynd.