Ekki neinn meðaljón
Það telst nokkur nýlunda að ljóðabók komi fram með formála og það ekki einn heldur tvo eins og Heimsendapestir eftir Eirík Örn Norðdahl. Þar er heldur ekki verið að spara stóru orðin því að í þeim fyrri lýsir Haukur Már Helgason því yfir að hér séu á ferð bestu tíðindi í íslenskri ljóðlist frá því við lærðum að lesa, ljóð skálds ,,sem lærði fag sitt ekki í japanskri fornöld heldur í íslensk-amerískum samtíma.” Ekki er laust við að lesandinn fyllist í senn tilhlökkun og nokkrum kvíða að máski sé lítið eitt of stórt upp í sig tekið. Síðara forspjallið mætti nefna stefnuskrá höfundar og lýsir allnokkrum metnaði því hann kveðst ætla að leggja til atlögu við ekki minni bóga en Ginsberg, Eliot, Whitman og Stein Steinarr, enda komi ekki til greina að vera neinn meðaljón.
Vissulega er upplífgandi að unga menn skuli ekki skorta metnað, herklæðist jafnvel eða setji öllu heldur upp boxhanska. Eiríkur Örn skiptir reyndar bók sinni í lotur en þrátt fyrir stóru orðin í upphafi minna lotur hans meira á skuggabox en raunveruleg átök. Kemur þar einkum til ofursjálfhverfa þar sem allt snýst um hið stóra ÉG skáldsins sem að sjálfsögðu er bæði drykkjumaður og kvennamaður því þannig eiga jú skáld að vera. Þó einhverjum kunni að þykja nokkur furða þá virðist sú klisja jafnalgeng í íslensk-amerískum samtíma sem í japanskri fornöld.
Það má þó segja skáldinu til afbötunar að stundum bregður fyrir sjálfsháði svo sem í þessu erindi úr ljóðinu ,,Skáldatími”:
Liggja bara með
tærnar upp í loft
og vera ekki
einu sinni skáld
í einn dag í dag
Víða bregður fyrir að skáldið hefur ágætan húmor þó svo að tilraunir þess til að ganga fram af lesandanum með glannalegu orðafari hneyksli engan lengur á þessum síðustu og alverstu tímum. Skyldi þar leynast heimsósóminn sem titillinn gaf fyrirheit um?
Höfuðkostur Eiríks Arnar er þó mælskan og þegar best lætur allt að því orðkynngi sem gefur bestu ljóðunum nokkurn slagkraft. Sem dæmi mætti nefna þessar hendingar úr ,,Esjan (með allt á hornum sér)”.
Vindurinn rekur ekki kýrnar heim það verðum við að gera sjálfir vindurinn rekur öldurnar upp bæjarlækinn gefur landinu gúmorren og hvæsir ,,Þú lítur út eins og róni! Hvað á ég að fara með þig svona útlítandi? Sjálfur treysti ég mér ekki inn á Kaffi Austurstræti” skrúfar niður bílrúðuna veifar keyrir aftur heim það rýkur úr púströrinu eins og salti núið í sárið…
Áhrifin frá löngu hendingunum hans Ginsbergs eru augljós og merkilegt hve mikil áhrif amerísku bítnikkarnir virðast hafa hér hálfri öld eftir að þeir ýlfruðu hvað mest vestur við Kyrrahaf. Það skyldi þó ekki vera merki þess að þó samtími vor sé íslensk-amerískur séum við enn á jaðrinum?
Ljóð Eiríks Arnar Norðdahl eru mér að vísu ekki þau stórtíðindi sem formálinn boðaði en þó nægilega vænleg til að vonandi fylgir meira. Kverið er allt hið smekklegasta og kápumyndin skemmtilega öfugsnúin.
Geirlaugur Magnússon
DV – Haust, 2002