Söngvar hafsins sokknu borga e. Markku Paasonen

Söngvar hafsins sokknu borga (Lauluja mereen uponneista kaupungeista á finnsku) er fjórða ljóðabók finnska skáldsins Marko Paasonen (f. 1967), og hans önnur prósaljóðabók, en fyrri prósaljóðabókin, Sigurmarsinn, hlaut finnsku bókmenntaverðlaunin árið 2002.

Söngvar hafsins sokknu borga skiptist í fimm mislanga hluta sem nefnast „Söngvar hafsins sokknu borga“ (16 síður); „Söngvar frá ströndum vatna“ (2 síður); „Boujaafar Beach (triptyk)“ (3 síður); „Holdið og hið forboðna (tvö samtöl)“ (3 síður); og „Landslag endalokanna “ (11 síður). Eins og titillinn gefur til kynna sækir bókin efnivið sinn í undirdjúpin, borgir sökkva og stíga aftur upp úr djúpunum, lesandanum er gert að steypa sér niður í og undir götur borga um skolpræsi og á himnum finnast óendanleg sjálfsfróandi klóakrör – hafið er hold sem þrútnar milli stranda, og ljóðmælandi fer fram á að lesandi saumi saman á honum varirnar, rasskinnarnar og skapabarmana, og loki þannig undirdjúpum manneskjunnar sjálfrar á sama tíma og undirdjúp veraldarinnar skríða í eina sæng með yfirborðinu.

Í aðra röndina fjallar bókin um tungumálið sjálft: „Og samt vil ég stilla mig um að nota tungumálið sem steingerist í skeljar“ segir ljóðmælandi og vísar þannig til þess hvernig tungumálið verður að óumbreytanlegu tóli, lokuðu innan reglna og hefða. En á sama tíma er tungumálið lífrænt á allan þann subbulega og himneska máta sem slíkt býður uppá: „skrifar með fingrinum og tungunni, sprautar bleki úr nösunum, skrifar veggi hússins fulla af sprungum sem afhjúpa leðurhúðina handan múrsteina, skrifar líka með endaþarmsopinu, nuddar allt sem hreyfir sig inn og út úr merkingarfræðilegum rakanum.“

Tungumálið í meðförum Paasonens er á einhvern máta stórt og flæðandi, og þannig fyllilega í samræmi við þessa umfangsmiklu mynd af neðanjarðar/neðansjávarveröldum sem hann birtir í Söngvum hafsins sokknu borga, og reyndar í fyrri verkum sínum líka, en þessi þemu eru langt í frá ný í verkum hans. Ljóðin eru á einhvern hátt gríðarlega myrk og sakleysisleg á sama tíma, ljóðheimur bókarinnar margræður og flækir sig í sjálfan sig sem og bókmenntaheiminn utan bókarinnar, en hún er full vísana í goðsögur, evrópska borgarmenningu og bókmenntasöguna.

Birtist í Lesbók Morgunblaðsins árið 2007.

Tags: , , ,

Comments are closed.