Ekki láta ljóta bola serða þig
Þetta var bara svo slæmt og ófrumlegt. Leikræn tilþrif án sálar osfrv.
Einhver Helga, sem var stödd á síðasta Nýhilkvöldi, á Grand Rokk á þriðjudaginn síðastliðinn.
Síðasta Nýhilkvöld var dálítið skrítið. Fyrir það fyrsta þá mætti Sigurður Pálsson. Það var eiginlega það síðasta sem ég átti von á. Í öðru lagi þá átti ég bara í stökustu vandræðum með að haldast við á efri hæðinni og hlusta. Að einhverju leyti var það vegna þess að tvær afskaplega sjarmerandi vinkonur mínar virtust vilja halda sig á neðri hæðinni, og slíkt togar alltaf í, enda fátt samkeppnisfært við mikinn þokka. Önnur ástæðan var sú að ég hafði heyrt flest þessi skáld flytja þessi sömu ljóð áður. En aðalástæðan var sú að þetta var allt svo fyrirsjáanlegt. Ég vissi hvað myndi gerast áður en það gerðist. Ég vissi hvernig þessi tónlist yrði, ég vissi hvernig þau ljóð sem ég hafði ekki lesið yrðu úr munnum þeirra sem ég þekki. Og kvöldið var eins og síendurtekið deja vu (þeim sem vilja kynna sér það ástand frekar er svo bent á Hugsjónadrusluna).
Það var sæmilegasta mæting, og sæmilegasta stemning. Fólk tók vel undir þegar Valur Brynjar fékk það til að halda glösum sínum útreiddum meðan hann las ljóð sitt um spýtandi mjólkursýrur. Og flestir sem ég talaði við létu betur af kvöldinu en ég, margir voru bara þrælánægðir. Einn aðili lét þó fjúka að hann “væri kominn með leið á menntaskólapartíum”.
Þess má geta að ég á standandi heimsmet í mætingu á Nýhilkvöld. Og því kannski ekki skrítið að ég hafi séð þessa sömu stemningu dálítið oft.
Það væri synd og skömm ef Nýhil myndi drabbast niður í fyrirsjáanlegan dónaskap og tilgerð. Eins og spegilmyndin af sjálfum sér. “Leikræn tilþrif án sálar” svo ég grípi til frekar þunnildislegs myndmáls. Kannski er þetta sjálfumgleði sem kvelur okkur og kveikir með okkur tilgerð? Sjálfsánægjan af því að það skuli alltaf mæta svona mikið af fólki. Ég veit að Valur Brynjar, sem var annað aðalnúmerið þetta kvöld, er taktíst mjög sjálfsánægður, vill leyfa sér að vera ofurmenni og gorta sér upp í hæstu hæðir. Ég man ekki hvernig hann orðar þetta, og vil sosum ekki vera að gera honum upp skoðanir sem hann svo kannski hefur ekkert. En heiðarleg sjálfsánægja, það er að segja sjálfsánægja sem er heiðarlegt stærilæti, er í andstöðu við auðmýkt – og þó ég sé sjálfur gefinn fyrir gífuryrði og mikilmennskubrjálæði, þá er ég sömuleiðis eindregið fylgjandi auðmýkt. Enda er alltaf minnimáttarkenndarfnykur af heiðarlegu stærilæti.
Hvað sem því líður þá er ekkert jafn stillt og fyrirsjáanleikinn, og ekkert jafn grútfúlt og að vera stilltur. Ég tek þó fram að ég er ekki krefjast þess að fólk beiti sér að því að skrifa einhverskonar rólegheit, eða láti af dónaskapnum – það er frekar eins og mér finnist kannski skorta forsendur. A leg to stand on. Meiri spennu. Ófyrirsjáanleika, frumleika. Að Nýhilkvöld séu sérstök, ekki bara í samanburði við jólabókaflóðsuppákomur í Iðu og á Súfistanum, heldur í samanburði við sig sjálf. Að þar úi og grúi allt af lífi og limum, eins og það var í Berlín þegar þetta byrjaði, að brostið geti á með leikriti, stuttmynd, ömurlegri smásögu eða snilldarlegu meistaraverki, að einhver setjist við píanóið og taki lag, og lagið geti verið allt frá Billy Joel slagara, að Rachmaninoff konserti, hreinu bulli, eða úthugsuðu nútímatónverki með upplestrum og sírenum.
Og af hverju erum við alltaf á Grand Rokk? Finn staður, en svo ég væli það upphátt: það býður uppá sama keiminn. Frekar að halda misheppnað kvöld á Café Romance en að endurtaka Grand Rokk stemningu.
Eitt af skemmtilegustu Nýhilatriðum sem ég man eftir var Offi og rafmagnssveitin á Klink og Bank. Við vorum fámennt einvalalið sem hafði gaman af þessum sargandi hávaða. Það sem var gaman við atriðið var að það kom á óvart, og gekk yfir strikið. Sömuleiðis var hljómsveitin Reykjavík! mögnuð, af því hún var út úr kú í stemningunni. Söngur Böðvars Brutale er alltaf magnaður. Þegar Stína byrjaði að öskra á Sauðarkróki var magnað. Og þegar Offi var á rassgatinu á Seyðisfirði. Hin undarlegu texta rímix Retos Pulfer á Versuchstation í Berlín, voru kannski ekki skemmtileg, en þau gerðu stemninguna ríkari. Partídídjei taktar frá Kára, Mána og Kjarra voru ótrúlega vel þegnir. Stuttmyndir frá nemendum Wolfgangs Mueller. Hvala- og kvalahljóð úr Dórófóninum við upplestur hans sjálfs (Dóra) á ljóði sem mig minnir að hafi heitið “Landsvirkjun skutlar hálendinu heim”. Fyrst þegar Valur Brynjar byrjaði að vera með teatríkina að láta menn standa í röðum og halda glösum sínum framréttum. En þetta má ekki halda áfram að gerast eins og það gerðist síðast. Sama prógrammið, sömu brandararnir á milli atriða, sömu taktarnir, líflausir, búnir að vera áður en þeir hefjast.
Ég er nánast garanterað að skrifa mig inn í tóm vandræði með þessum orðum. Verð ábyggilega laminn á næsta Nýhilkvöldi og kallaður djöfuls Eddu™ gemlingur. Það ætti sosum að vera í lagi. Væri ekki í fyrsta skiptið. Nýhilistar eru bölvaður óþjóðalýður og ég er þar engin undantekning.
[...] í Reykjavík veturinn eftir og þaráeftir var endalaust verið að lesa sömu ljóðin. Ég skammaðist yfir þessu af vitlausu tilefni – eftir útgáfupartí Þórdísar Björnsdóttur og Vals Brynjars [...]